Hội nghị toàn quốc bồi dưỡng, tập huấn lý luận chính trị năm 2026. Ảnh minh họa: PV.
Theo Hướng dẫn số 15-HD/BTGTW, công tác nghiên cứu lý luận giai đoạn 2026–2030 phải được triển khai nghiêm túc, quyết liệt, thường xuyên, liên tục, bảo đảm khách quan, hiệu quả, thiết thực, tránh hình thức; gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu với tổng kết thực tiễn, giữa kế thừa và phát triển, giữa kiên định nguyên tắc và đổi mới sáng tạo. Nghiên cứu lý luận phải xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm cơ sở, thước đo kiểm nghiệm lý luận; phát huy dân chủ, khuyến khích tranh luận, phản biện khoa học, khắc phục tư duy bảo thủ, giáo điều trong nghiên cứu. Đồng thời, nâng cao năng lực phân tích, dự báo chiến lược, chủ động nhận diện, dự báo tác động của các xu hướng, biến đổi cấu trúc và vận động mới như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, an ninh phi truyền thống và cạnh tranh chiến lược.
Về định hướng chung, công tác nghiên cứu tập trung hoàn thiện hệ thống lý luận của Đảng, làm rõ những vấn đề cấp thiết, chiến lược, trọng yếu, có tính đột phá từ thực tiễn phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc; làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng, những mối quan hệ lớn và những vấn đề mới phát sinh trong quá trình phát triển. Nghiên cứu phải liên ngành, đa lĩnh vực, gắn với tổng kết thực tiễn, bảo đảm lý luận đi trước một bước để mở đường, định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đến năm 2030, công tác nghiên cứu lý luận góp phần thúc đẩy thực hiện ba mục tiêu chiến lược trọng tâm: tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930–2030), làm cơ sở khoa học để định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030–2130); tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991–2031), làm cơ sở khoa học để xây dựng Cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới; hoàn thiện cơ bản hệ thống lý luận về đường lối đổi mới phục vụ hoạch định và thực hiện các chủ trương lớn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước 100 năm, bảo đảm giữ vững ổn định chính trị – xã hội, phát triển kinh tế nhanh và bền vững, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân.
Đối với nhiệm vụ tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá toàn diện, khách quan, khoa học quá trình lãnh đạo của Đảng theo tiến độ và kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng kết; làm rõ ý nghĩa, sự cần thiết, mục đích, yêu cầu, nội dung và phương pháp tổng kết; phân tích ba kỷ nguyên phát triển của cách mạng Việt Nam, gồm kỷ nguyên đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân (1930–1975); kỷ nguyên xây dựng đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, kiên quyết bảo vệ nền độc lập dân tộc và tìm tòi đường lối đổi mới (1975–2025); kỷ nguyên phát triển mới, bắt đầu từ năm 2026. Qua đó, làm rõ những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, những nội dung cốt lõi xuyên suốt và các vấn đề có ý nghĩa chiến lược, có tính quy luật của cách mạng Việt Nam; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và dự báo bối cảnh, tầm nhìn phát triển đất nước đến năm 2130. Việc tổng kết phải chú trọng cả thực tiễn, lịch sử lãnh đạo ở các ban, bộ, ngành, lĩnh vực, địa phương và cơ sở.
Đối với nhiệm vụ tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991–2031), nghiên cứu tập trung làm rõ bối cảnh ra đời, quá trình thực hiện Cương lĩnh năm 1991, Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011; sự phát triển nhận thức lý luận và thực tiễn về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; lộ trình, bước đi, mô hình và đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Nhân dân ta xây dựng. Đồng thời, đánh giá quá trình thực hiện Cương lĩnh, những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm; dự báo bối cảnh thế giới, khu vực và trong nước đến năm 2045, tầm nhìn đến cuối thế kỷ XXI; đề xuất bổ sung, phát triển nhận thức lý luận và kiến nghị định hướng, giải pháp lớn, làm cơ sở xây dựng Cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.
Đối với nhiệm vụ nghiên cứu bổ sung, phát triển và hoàn thiện cơ bản hệ thống lý luận về đường lối đổi mới của Đảng, cần kế thừa, phát triển những thành tựu lý luận 40 năm đổi mới, tập trung phân tích các vấn đề lý luận mới phát sinh từ thực tiễn phát triển đất nước và bối cảnh quốc tế. Các nội dung trọng tâm gồm nghiên cứu những vấn đề lý luận chung, tiếp tục nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam; làm rõ con đường phát triển đất nước, mô hình phát triển, những vấn đề lớn trong xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.
Cùng với đó, nghiên cứu những vấn đề về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, nhất là xây dựng Đảng cầm quyền, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tiếp tục đổi mới hệ thống chính trị, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Chú trọng nghiên cứu cơ sở lý luận về xây dựng Đảng “là đạo đức, là văn minh”, phát huy dân chủ, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
Nghiên cứu những vấn đề về kinh tế tập trung hoàn thiện lý luận về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, làm rõ các vấn đề về sở hữu, các hình thức phân phối, mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; phát huy các nguồn lực, động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và năng lực độc lập, tự chủ của nền kinh tế. Đồng thời, nghiên cứu cơ sở lý luận và điều kiện thể chế để hình thành, vận hành hiệu quả các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu, kinh tế di sản; phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế biển bền vững và tăng cường liên kết vùng.
Đối với lĩnh vực văn hóa, giáo dục, khoa học, xã hội và con người, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng con người xã hội chủ nghĩa; phát triển văn hóa, con người Việt Nam, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Chú trọng vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, thị trường sản phẩm và dịch vụ văn hóa; xây dựng nền giáo dục quốc gia hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nhân tài, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững. Nghiên cứu hoàn thiện lý luận về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số quốc gia; bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, quyền lợi hợp pháp của con người, đồng thời giải quyết hài hòa quan hệ giữa phát triển kinh tế và phát triển xã hội, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường; phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại; nghiên cứu các thách thức an ninh mới, nhất là an ninh công nghệ, an ninh kinh tế, an ninh thông tin và an ninh văn hóa. Đồng thời, hoàn thiện lý luận về tự chủ chiến lược trong đối ngoại, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; xây dựng nền ngoại giao tiên phong, toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc trường phái đối ngoại và ngoại giao Việt Nam. Nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực dự báo tình hình thế giới, khu vực, xử lý các vấn đề quan hệ quốc tế, phát huy vai trò của ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, ngoại giao tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc.
Thời gian thực hiện các nhiệm vụ được xác định theo từng cơ quan, đơn vị, chủ yếu trong giai đoạn 2026–2030; một số nhiệm vụ hoàn thành vào năm 2027, 2028 và 2028–2029 theo phân công cụ thể. Trên cơ sở định hướng nội dung nghiên cứu, các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và địa phương xây dựng, triển khai chương trình, đề tài, đề án phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; ưu tiên nhiệm vụ có tính ứng dụng, khả năng chuyển giao kết quả, gắn nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, tập trung làm sáng tỏ những vấn đề cấp bách, trọng tâm, mới và khó, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
PV