Miền Nam trong trái tim Bác, Bác Hồ trong lòng miền Nam
Chia sẻ
Chia sẻTừ hành trình Nguyễn Tất Thành rời Sài Gòn năm 1911 tìm đường cứu nước, đến những năm tháng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hướng về đồng bào miền Nam và tình cảm son sắt của Nhân dân miền Nam dành cho Người, triển lãm chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” tại Bảo tàng TP Cần Thơ tái hiện một dòng chảy lịch sử, tình cảm xuyên suốt giữa Bác Hồ với miền Nam và giữa miền Nam với Bác.
Từ Sài Gòn, bắt đầu một hành trình vì độc lập dân tộc
Những năm đầu thế kỷ XX, Sài Gòn đã phát triển thành một đầu mối giao thông, thương mại và giao lưu quốc tế quan trọng. Hàng hóa từ nhiều nơi tập trung về đây theo đường sông, đường biển và qua thương cảng Sài Gòn. Phố xá, chợ búa sầm uất tạo nên diện mạo của một đô thị được thực dân Pháp xem là thành phố lớn của Viễn Đông.
Nhưng phía sau vẻ phồn thịnh ấy là những bất công và nghèo khổ mà Nguyễn Tất Thành trực tiếp chứng kiến. Những cảnh áp bức đối với người dân bản xứ càng thôi thúc ý chí ra đi tìm con đường giải phóng dân tộc của người thanh niên yêu nước.
Ngày 05/6/1911, Nguyễn Tất Thành xin làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche Treville, rời thương cảng Sài Gòn, bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước.
Từ năm 1911 đến 1941, Nguyễn Tất Thành (Nguyễn Ái Quốc) sống và hoạt động tại bốn châu lục và 30 quốc gia. Người hòa mình vào đời sống của nhân dân lao động, tìm hiểu tình hình kinh tế, chính trị, xã hội tại nhiều nước và từng bước tham gia hoạt động chính trị.
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 có ảnh hưởng lớn đến nhận thức của Nguyễn Tất Thành. Đầu năm 1919, Người tham gia Đảng Xã hội Pháp. Ngày 18/6/1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp gửi bản yêu sách đến Hội nghị Vécxây, yêu cầu các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng dân tộc cho Nhân dân An Nam.
Dù bản yêu sách không được chấp nhận, sự kiện đã tạo tiếng vang và giúp Nguyễn Ái Quốc nhận thức sâu sắc rằng một dân tộc muốn được giải phóng trước hết phải dựa vào sức mình.
Tháng 7/1920, sau khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin, Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin. Cuối tháng 12 cùng năm, Người bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế III, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng và trong quá trình tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc Việt Nam.
Những năm sau đó, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục chuẩn bị về tư tưởng, đường lối và tổ chức cho cách mạng Việt Nam. Tại Quảng Châu, Người mở các khóa huấn luyện chính trị cho cán bộ Việt Nam. Ngày 03/02/1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc tại Hương Cảng, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản thống nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, ngày 28/01/1941, Người trở về Tổ quốc. Từ đây, Nguyễn Ái Quốc cùng Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng, tiến tới thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Miền Nam luôn trong trái tim Người
Độc lập vừa giành được, Nhân dân miền Nam đã phải tiếp tục bước vào cuộc chiến đấu mới. Rạng sáng ngày 23/9/1945, cuộc kháng chiến ở Nam Bộ bắt đầu. Từ thời điểm đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh càng dành sự quan tâm sâu sắc đến chiến trường miền Nam, thường xuyên theo dõi tình hình, động viên và tìm mọi điều kiện để hỗ trợ đồng bào, chiến sĩ cả về vật chất lẫn tinh thần.
Ngày 26/9/1945, trong thư gửi đồng bào Nam Bộ, Người bày tỏ niềm tin vào tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh của Nhân dân miền Nam và khẳng định Chính phủ cùng đồng bào cả nước sẽ hết sức giúp đỡ những chiến sĩ, Nhân dân đang chiến đấu giữ vững nền độc lập.
Một năm sau, ngày 23/10/1946, Người tiếp tục khẳng định nỗi trăn trở của mình trước tình cảnh đất nước chưa thống nhất: “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên”.
Tình cảm giữa miền Nam với Bác cũng được thể hiện bằng nhiều hình thức đặc biệt trong những năm kháng chiến.
Năm 1951, những nhà báo, nhà điện ảnh từ miền Nam ra Việt Bắc dự Đại hội lần thứ II của Đảng có dịp làm việc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những thước phim tư liệu về cuộc sống và công việc của Người tại chiến khu Việt Bắc sau đó được mang trở lại phục vụ đồng bào miền Nam. Cũng trong dịp này, họa sĩ Diệp Minh Châu trao tặng Bác bức tranh vẽ bằng máu “Bác Hồ với ba cháu thiếu nhi Trung - Nam - Bắc”, cùng một bức thư thể hiện tình cảm của một người con miền Nam đối với Người.
Bức tranh “Bác Hồ với ba cháu thiếu nhi Trung Nam Bắc” hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.Nguồn: https://baotanglichsu.vn.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Hiệp định Genève, đất nước vẫn chưa thể thống nhất. Trong thư gửi đồng bào cả nước ngày 06/7/1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Thống nhất nước nhà là con đường sống của Nhân dân ta, đại đoàn kết là một lực lượng tất thắng”.
Trong những năm tiếp theo, cách mạng miền Nam bước sang giai đoạn mới. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời ngày 20/6/1960, tập hợp các lực lượng và Nhân dân miền Nam đoàn kết đấu tranh. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam tháng 9/1960, nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc được đặt song hành với cuộc đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà.
Ngày 20/10/1962, khi phái đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra thăm miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh xúc động đón đoàn, ân cần hỏi thăm đời sống và tinh thần chiến đấu của đồng bào miền Nam.
Khi nhận những món quà của đồng bào, cán bộ, chiến sĩ miền Nam, Người đặt tay lên ngực và nói một câu đã trở thành biểu tượng cho tình cảm của Bác đối với miền Nam:
“Miền Nam luôn luôn trong trái tim tôi”.
Đó không chỉ là tình cảm. Trong những năm chiến tranh ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần kêu gọi đồng bào cả nước hướng về miền Nam. Tại Hội nghị chính trị đặc biệt ngày 27/3/1964, Người kêu gọi mỗi người phải nỗ lực nhiều hơn để đền đáp đồng bào miền Nam ruột thịt.
Khi chiến tranh tiếp tục leo thang, ngày 17/7/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, khẳng định chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh một lần nữa bày tỏ mong muốn được vào thăm đồng bào, đồng chí miền Nam. Ngày 10/3/1968, Người viết thư cho đồng chí Lê Duẩn đề nghị tổ chức chuyến đi.
Ước nguyện ấy chưa thể thực hiện.
Ngày 02/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, để lại Bản Di chúc lịch sử cùng niềm tiếc thương vô hạn trong đồng bào cả nước, đặc biệt là Nhân dân miền Nam - nơi Người luôn hướng về trong những năm tháng đất nước còn chia cắt.
Thành phố mang tên Bác Hồ
Sáu năm sau ngày Bác đi xa, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc thắng lợi vào ngày 30/4/1975, miền Nam được giải phóng, Bắc - Nam sum họp một nhà.
Ngày 02/7/1976, tại phiên họp đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam thống nhất, thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau ngày thống nhất, thành phố phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội và đời sống Nhân dân. Từ thời kỳ đổi mới năm 1986, Thành phố Hồ Chí Minh từng bước phát triển sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, từng bước khẳng định vai trò là một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo của khu vực phía Nam và cả nước.
Sự thay đổi của thành phố còn được thể hiện qua nhiều công trình hạ tầng quan trọng như Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Đại lộ Võ Văn Kiệt, Hầm Thủ Thiêm, Bitexco Financial Tower, tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên và dự án Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh...
Nửa thế kỷ sau ngày giải phóng, hình ảnh Thành phố Hồ Chí Minh trong chuyên đề được nhìn nhận từ cả chiều sâu lịch sử và sức sống hiện tại: một thành phố từng chứng kiến bước chân ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành, sau ngày thống nhất được vinh dự mang tên Người và tiếp tục phát triển trong tinh thần “vì cả nước, cùng cả nước, vì hạnh phúc Nhân dân”.
Tấm lòng người dân Cần Thơ với Bác Hồ
Nếu hành trình của chuyên đề bắt đầu từ Sài Gòn năm 1911 và trải dài qua những năm tháng đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước, thì một điểm nhấn gần gũi chính là câu chuyện về tấm lòng của người dân Cần Thơ đối với Bác Hồ.
Qua các thời kỳ lịch sử, tình cảm ấy được thể hiện bằng những hành động cụ thể.
Ngay từ năm 1947, giữa lúc cuộc kháng chiến còn diễn ra, tại Ba Mít, Ô Môn đã tổ chức lễ sinh nhật Bác. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời tháng 9/1969, bất chấp chiến tranh và sự kìm kẹp của đối phương, quân và dân miền Nam vẫn tổ chức lễ truy điệu Người tại nhiều vùng giải phóng.
Một trong những biểu tượng tiêu biểu cho tình cảm ấy là Đền thờ Bác Hồ tại xã An Thạnh, thành phố Cần Thơ.
Công trình được khởi công ngày 03/02/1970 và khánh thành đúng dịp sinh nhật Bác 19/5/1970. Đền được xây dựng từ nguyện vọng của Nhân dân địa phương, trở thành biểu tượng về tình cảm thủy chung của quân và dân nơi đây đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 28/12/2001, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã An Thạnh được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Tại xã Lương Tâm, tình cảm với Bác cũng được hun đúc ngay trong những năm chiến tranh.
Sau khi hay tin Người qua đời, Đảng bộ và Nhân dân địa phương lập bàn thờ Bác tại Văn phòng Ủy ban nhân dân xã và tổ chức lễ truy điệu. Ý định xây dựng đền thờ trong thời chiến gặp nhiều trở ngại do chiến sự ác liệt, nhưng việc tưởng nhớ Người vẫn được duy trì. Trong năm, địa phương tổ chức các dịp tưởng niệm vào ngày sinh nhật Bác, ngày giỗ Bác và Tết Nguyên đán; nhiều gia đình trong vùng cũng lập bàn thờ và tổ chức lễ giỗ Người tại nhà.
Sau hòa bình, từ nguyện vọng của Đảng bộ và Nhân dân xã Lương Tâm, Đền thờ Bác Hồ được xây dựng năm 1990. Công trình tiếp tục được xây mới, mở rộng và tu bổ qua nhiều giai đoạn để đáp ứng nhu cầu tưởng niệm, sinh hoạt văn hóa của Nhân dân.
Ngày 07/01/2000, Đền thờ Bác Hồ tại xã Lương Tâm được xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
Hai ngôi đền trở thành những địa chỉ gắn với ký ức lịch sử và tình cảm của Nhân dân Cần Thơ dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Qua nhiều năm, đây là nơi cán bộ, Nhân dân và thế hệ trẻ đến dâng hương, tưởng nhớ công lao của Người.
Từ ký ức lịch sử đến những hành động hôm nay
Tình cảm dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cần Thơ không chỉ được lưu giữ qua các công trình tưởng niệm.
Nhiều hoạt động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục được tổ chức, từ lễ báo công dâng Bác, tuyên dương những cá nhân và tập thể tiêu biểu đến xây dựng các “Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh” trong trường học, tổ chức hoạt động giáo dục lý luận chính trị, hành trình về nguồn và các phong trào tình nguyện vì cộng đồng.
Trong những tháng đầu năm 2026, nhiều hoạt động và công trình được triển khai gắn với dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ được đẩy mạnh; các hoạt động an sinh xã hội, khám bệnh, phát thuốc miễn phí và hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Từ những bước chân của Nguyễn Tất Thành rời Sài Gòn năm 1911 đến những năm Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hướng về đồng bào miền Nam; từ ngày đất nước thống nhất đến những mái đền thờ Bác tại Cần Thơ và những hoạt động học tập, làm theo Người trong đời sống hôm nay, triển lãm chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” tại Bảo tàng TP Cần Thơ tạo nên một dòng chảy xuyên suốt giữa lịch sử, ký ức và hiện tại.
Đó cũng là câu chuyện về một tình cảm hai chiều bền chặt: miền Nam luôn ở trong trái tim Chủ tịch Hồ Chí Minh, và hình ảnh Người vẫn được gìn giữ trong tình cảm của đồng bào miền Nam qua nhiều thế hệ.
Như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh, nói: “Mỗi người tốt mỗi việc tốt là một bông hoa đẹp, cả dân tộc ta là một rừng hoa đẹp”. Từ những giá trị ấy, việc đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới tiếp tục được gắn với xây dựng văn hóa, con người Việt Nam và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Những năm đầu thế kỷ XX, Sài Gòn đã phát triển thành một đầu mối giao thông, thương mại và giao lưu quốc tế quan trọng. Hàng hóa từ nhiều nơi tập trung về đây theo đường sông, đường biển và qua thương cảng Sài Gòn. Phố xá, chợ búa sầm uất tạo nên diện mạo của một đô thị được thực dân Pháp xem là thành phố lớn của Viễn Đông.
Nhưng phía sau vẻ phồn thịnh ấy là những bất công và nghèo khổ mà Nguyễn Tất Thành trực tiếp chứng kiến. Những cảnh áp bức đối với người dân bản xứ càng thôi thúc ý chí ra đi tìm con đường giải phóng dân tộc của người thanh niên yêu nước.
Ngày 05/6/1911, Nguyễn Tất Thành xin làm phụ bếp trên tàu Amiral Latouche Treville, rời thương cảng Sài Gòn, bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước.
Từ năm 1911 đến 1941, Nguyễn Tất Thành (Nguyễn Ái Quốc) sống và hoạt động tại bốn châu lục và 30 quốc gia. Người hòa mình vào đời sống của nhân dân lao động, tìm hiểu tình hình kinh tế, chính trị, xã hội tại nhiều nước và từng bước tham gia hoạt động chính trị.
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 có ảnh hưởng lớn đến nhận thức của Nguyễn Tất Thành. Đầu năm 1919, Người tham gia Đảng Xã hội Pháp. Ngày 18/6/1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp gửi bản yêu sách đến Hội nghị Vécxây, yêu cầu các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng dân tộc cho Nhân dân An Nam.
Dù bản yêu sách không được chấp nhận, sự kiện đã tạo tiếng vang và giúp Nguyễn Ái Quốc nhận thức sâu sắc rằng một dân tộc muốn được giải phóng trước hết phải dựa vào sức mình.
Tháng 7/1920, sau khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin, Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin. Cuối tháng 12 cùng năm, Người bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế III, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng và trong quá trình tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc Việt Nam.
Những năm sau đó, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục chuẩn bị về tư tưởng, đường lối và tổ chức cho cách mạng Việt Nam. Tại Quảng Châu, Người mở các khóa huấn luyện chính trị cho cán bộ Việt Nam. Ngày 03/02/1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc tại Hương Cảng, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản thống nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, ngày 28/01/1941, Người trở về Tổ quốc. Từ đây, Nguyễn Ái Quốc cùng Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng, tiến tới thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Miền Nam luôn trong trái tim Người
Độc lập vừa giành được, Nhân dân miền Nam đã phải tiếp tục bước vào cuộc chiến đấu mới. Rạng sáng ngày 23/9/1945, cuộc kháng chiến ở Nam Bộ bắt đầu. Từ thời điểm đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh càng dành sự quan tâm sâu sắc đến chiến trường miền Nam, thường xuyên theo dõi tình hình, động viên và tìm mọi điều kiện để hỗ trợ đồng bào, chiến sĩ cả về vật chất lẫn tinh thần.
Ngày 26/9/1945, trong thư gửi đồng bào Nam Bộ, Người bày tỏ niềm tin vào tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh của Nhân dân miền Nam và khẳng định Chính phủ cùng đồng bào cả nước sẽ hết sức giúp đỡ những chiến sĩ, Nhân dân đang chiến đấu giữ vững nền độc lập.
Một năm sau, ngày 23/10/1946, Người tiếp tục khẳng định nỗi trăn trở của mình trước tình cảnh đất nước chưa thống nhất: “Một ngày mà Tổ quốc chưa thống nhất, đồng bào còn chịu khổ là một ngày tôi ăn không ngon, ngủ không yên”.
Tình cảm giữa miền Nam với Bác cũng được thể hiện bằng nhiều hình thức đặc biệt trong những năm kháng chiến.
Năm 1951, những nhà báo, nhà điện ảnh từ miền Nam ra Việt Bắc dự Đại hội lần thứ II của Đảng có dịp làm việc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những thước phim tư liệu về cuộc sống và công việc của Người tại chiến khu Việt Bắc sau đó được mang trở lại phục vụ đồng bào miền Nam. Cũng trong dịp này, họa sĩ Diệp Minh Châu trao tặng Bác bức tranh vẽ bằng máu “Bác Hồ với ba cháu thiếu nhi Trung - Nam - Bắc”, cùng một bức thư thể hiện tình cảm của một người con miền Nam đối với Người.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Hiệp định Genève, đất nước vẫn chưa thể thống nhất. Trong thư gửi đồng bào cả nước ngày 06/7/1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Thống nhất nước nhà là con đường sống của Nhân dân ta, đại đoàn kết là một lực lượng tất thắng”.
Trong những năm tiếp theo, cách mạng miền Nam bước sang giai đoạn mới. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời ngày 20/6/1960, tập hợp các lực lượng và Nhân dân miền Nam đoàn kết đấu tranh. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam tháng 9/1960, nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc được đặt song hành với cuộc đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà.
Ngày 20/10/1962, khi phái đoàn Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra thăm miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh xúc động đón đoàn, ân cần hỏi thăm đời sống và tinh thần chiến đấu của đồng bào miền Nam.
Khi nhận những món quà của đồng bào, cán bộ, chiến sĩ miền Nam, Người đặt tay lên ngực và nói một câu đã trở thành biểu tượng cho tình cảm của Bác đối với miền Nam:
“Miền Nam luôn luôn trong trái tim tôi”.
Đó không chỉ là tình cảm. Trong những năm chiến tranh ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần kêu gọi đồng bào cả nước hướng về miền Nam. Tại Hội nghị chính trị đặc biệt ngày 27/3/1964, Người kêu gọi mỗi người phải nỗ lực nhiều hơn để đền đáp đồng bào miền Nam ruột thịt.
Khi chiến tranh tiếp tục leo thang, ngày 17/7/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, khẳng định chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Chủ tịch Hồ Chí Minh một lần nữa bày tỏ mong muốn được vào thăm đồng bào, đồng chí miền Nam. Ngày 10/3/1968, Người viết thư cho đồng chí Lê Duẩn đề nghị tổ chức chuyến đi.
Ước nguyện ấy chưa thể thực hiện.
Ngày 02/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, để lại Bản Di chúc lịch sử cùng niềm tiếc thương vô hạn trong đồng bào cả nước, đặc biệt là Nhân dân miền Nam - nơi Người luôn hướng về trong những năm tháng đất nước còn chia cắt.
Thành phố mang tên Bác Hồ
Sáu năm sau ngày Bác đi xa, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc thắng lợi vào ngày 30/4/1975, miền Nam được giải phóng, Bắc - Nam sum họp một nhà.
Ngày 02/7/1976, tại phiên họp đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam thống nhất, thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau ngày thống nhất, thành phố phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội và đời sống Nhân dân. Từ thời kỳ đổi mới năm 1986, Thành phố Hồ Chí Minh từng bước phát triển sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, từng bước khẳng định vai trò là một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo của khu vực phía Nam và cả nước.
Sự thay đổi của thành phố còn được thể hiện qua nhiều công trình hạ tầng quan trọng như Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Đại lộ Võ Văn Kiệt, Hầm Thủ Thiêm, Bitexco Financial Tower, tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên và dự án Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh...
Nửa thế kỷ sau ngày giải phóng, hình ảnh Thành phố Hồ Chí Minh trong chuyên đề được nhìn nhận từ cả chiều sâu lịch sử và sức sống hiện tại: một thành phố từng chứng kiến bước chân ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành, sau ngày thống nhất được vinh dự mang tên Người và tiếp tục phát triển trong tinh thần “vì cả nước, cùng cả nước, vì hạnh phúc Nhân dân”.
Tấm lòng người dân Cần Thơ với Bác Hồ
Nếu hành trình của chuyên đề bắt đầu từ Sài Gòn năm 1911 và trải dài qua những năm tháng đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước, thì một điểm nhấn gần gũi chính là câu chuyện về tấm lòng của người dân Cần Thơ đối với Bác Hồ.
Qua các thời kỳ lịch sử, tình cảm ấy được thể hiện bằng những hành động cụ thể.
Ngay từ năm 1947, giữa lúc cuộc kháng chiến còn diễn ra, tại Ba Mít, Ô Môn đã tổ chức lễ sinh nhật Bác. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời tháng 9/1969, bất chấp chiến tranh và sự kìm kẹp của đối phương, quân và dân miền Nam vẫn tổ chức lễ truy điệu Người tại nhiều vùng giải phóng.
Một trong những biểu tượng tiêu biểu cho tình cảm ấy là Đền thờ Bác Hồ tại xã An Thạnh, thành phố Cần Thơ.
Công trình được khởi công ngày 03/02/1970 và khánh thành đúng dịp sinh nhật Bác 19/5/1970. Đền được xây dựng từ nguyện vọng của Nhân dân địa phương, trở thành biểu tượng về tình cảm thủy chung của quân và dân nơi đây đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 28/12/2001, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã An Thạnh được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Tại xã Lương Tâm, tình cảm với Bác cũng được hun đúc ngay trong những năm chiến tranh.
Sau khi hay tin Người qua đời, Đảng bộ và Nhân dân địa phương lập bàn thờ Bác tại Văn phòng Ủy ban nhân dân xã và tổ chức lễ truy điệu. Ý định xây dựng đền thờ trong thời chiến gặp nhiều trở ngại do chiến sự ác liệt, nhưng việc tưởng nhớ Người vẫn được duy trì. Trong năm, địa phương tổ chức các dịp tưởng niệm vào ngày sinh nhật Bác, ngày giỗ Bác và Tết Nguyên đán; nhiều gia đình trong vùng cũng lập bàn thờ và tổ chức lễ giỗ Người tại nhà.
Sau hòa bình, từ nguyện vọng của Đảng bộ và Nhân dân xã Lương Tâm, Đền thờ Bác Hồ được xây dựng năm 1990. Công trình tiếp tục được xây mới, mở rộng và tu bổ qua nhiều giai đoạn để đáp ứng nhu cầu tưởng niệm, sinh hoạt văn hóa của Nhân dân.
Ngày 07/01/2000, Đền thờ Bác Hồ tại xã Lương Tâm được xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
Hai ngôi đền trở thành những địa chỉ gắn với ký ức lịch sử và tình cảm của Nhân dân Cần Thơ dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Qua nhiều năm, đây là nơi cán bộ, Nhân dân và thế hệ trẻ đến dâng hương, tưởng nhớ công lao của Người.
Từ ký ức lịch sử đến những hành động hôm nay
Tình cảm dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Cần Thơ không chỉ được lưu giữ qua các công trình tưởng niệm.
Nhiều hoạt động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục được tổ chức, từ lễ báo công dâng Bác, tuyên dương những cá nhân và tập thể tiêu biểu đến xây dựng các “Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh” trong trường học, tổ chức hoạt động giáo dục lý luận chính trị, hành trình về nguồn và các phong trào tình nguyện vì cộng đồng.
Trong những tháng đầu năm 2026, nhiều hoạt động và công trình được triển khai gắn với dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ được đẩy mạnh; các hoạt động an sinh xã hội, khám bệnh, phát thuốc miễn phí và hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục lan tỏa tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Từ những bước chân của Nguyễn Tất Thành rời Sài Gòn năm 1911 đến những năm Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hướng về đồng bào miền Nam; từ ngày đất nước thống nhất đến những mái đền thờ Bác tại Cần Thơ và những hoạt động học tập, làm theo Người trong đời sống hôm nay, triển lãm chuyên đề “Miền Nam nhớ mãi ơn Người” tại Bảo tàng TP Cần Thơ tạo nên một dòng chảy xuyên suốt giữa lịch sử, ký ức và hiện tại.
Đó cũng là câu chuyện về một tình cảm hai chiều bền chặt: miền Nam luôn ở trong trái tim Chủ tịch Hồ Chí Minh, và hình ảnh Người vẫn được gìn giữ trong tình cảm của đồng bào miền Nam qua nhiều thế hệ.
Như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh, nói: “Mỗi người tốt mỗi việc tốt là một bông hoa đẹp, cả dân tộc ta là một rừng hoa đẹp”. Từ những giá trị ấy, việc đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới tiếp tục được gắn với xây dựng văn hóa, con người Việt Nam và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Bài, ảnh: Lê Phú
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập1
- Hôm nay249,476
- Tháng 6,660,726
- Năm 22,232,320
- Tổng 40,141,889