Ngày 02/9/1955, Bác Hồ cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tới đặt vòng hoa viếng các liệt sĩ tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh.
“Ngày 27/7 là một ngày kỷ niệm. Mỗi nǎm đến ngày ấy, thì những người ái quốc Việt Nam càng tưởng nhớ đến anh em thương binh, tưởng nhớ đến các gia đình tử sĩ, tưởng nhớ đến những người vô danh anh hùng, hoặc đã hy sinh tính mệnh, hoặc đã góp một phần xương máu trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta.
Càng tưởng nhớ đến những người con dũng cảm của Tổ quốc, thì mọi người càng phải thêm hǎng hái thi đua làm trọn nhiệm vụ tổng động viên, để chuẩn bị đầy đủ, để chuyển mạnh sang tổng phản công, để tranh lại độc lập và thống nhất cho Tổ quốc. Mà cũng để trả thù cho thương binh và tử sĩ ta.
Nǎm nay, Chính phủ không mở cuộc lạc quyên cho ngày ấy.
Nhưng tôi mong rằng các đoàn thể vǎn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, nhi đồng, và các bộ đội hoặc đến an ủi thương binh và gia đình tử sĩ, hoặc viết thư hỏi thǎm, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy để tỏ lòng thương mến.
Nhân dịp này, tôi xin gửi một tháng lương để góp vào quỹ tổ chức. Và tôi trân trọng gửi các anh em thương binh và gia đình các tử sĩ.
Lời chào thân ái và quyết thắng!”
(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.416)
Có thể thấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành những tình cảm sâu nặng đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và những người đã hy sinh, cống hiến xương máu cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Bức thư ngắn nhưng hàm chứa nhiều giá trị tư tưởng, nhân văn và cách mạng sâu sắc. Không chỉ là lời tri ân đối với những người có công với nước, đó còn là lời hiệu triệu toàn dân phát huy tinh thần đoàn kết, thi đua yêu nước, biến lòng biết ơn thành hành động thiết thực vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, những lời dạy của Bác vẫn còn nguyên tính định hướng, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên và mỗi người dân. Từ thư của Bác, chúng ta có thể rút ra nhiều bài học quý báu.
Bài học về lòng biết ơn phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: Bác không chỉ kêu gọi tưởng nhớ thương binh, liệt sĩ mà còn đề nghị mọi người “đến an ủi thương binh và gia đình tử sĩ, hoặc viết thư hỏi thăm, ai sẵn quà gì thì biếu quà ấy”. Điều đó cho thấy, lòng biết ơn không dừng lại ở nhận thức hay khẩu hiệu mà phải được chuyển hóa thành việc làm cụ thể, thiết thực.
Ngày nay, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục được phát huy thông qua việc chăm lo đời sống người có công, xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Bài học về tri ân quá khứ để tạo động lực xây dựng tương lai: Trong thư, Bác nhấn mạnh: càng tưởng nhớ những người đã hy sinh thì càng phải "hăng hái thi đua làm trọn nhiệm vụ”. Điều đó thể hiện quan điểm rất sâu sắc: tri ân không chỉ hướng về quá khứ mà còn phải trở thành động lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ của hôm nay.
Hiện nay, cả nước đang quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030. Mỗi cán bộ, đảng viên cần biến lòng biết ơn các thế hệ đi trước thành tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Đặc biệt, hiện nay cả nước đang tập ttrung thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng đến kỷ niệm 80 Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027). Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước.
Bài học về cán bộ phải nêu gương bằng sự hy sinh và trách nhiệm: Một chi tiết rất cảm động trong bức thư là việc Bác tự nguyện gửi một tháng lương để góp vào quỹ tổ chức Ngày Thương binh - Tử sĩ. Hành động ấy thể hiện tinh thần nêu gương của người đứng đầu.
Bài học ấy càng có ý nghĩa trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ hiện nay. Mỗi cán bộ, công chức phải thực sự gần dân, trọng dân, tận tụy phục vụ Nhân dân; lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân làm thước đo năng lực, phẩm chất.
Đó cũng là yêu cầu quan trọng khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó bộ máy hành chính phải hoạt động tinh gọn hơn, hiệu lực, hiệu quả hơn; giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Bài học về tinh thần đại đoàn kết toàn dân là sức mạnh của mọi thắng lợi: Bác kêu gọi các đoàn thể văn hóa, công nhân, nông dân, phụ nữ, thiếu nhi, bộ đội... cùng tham gia chăm lo thương binh và gia đình liệt sĩ. Điều đó phản ánh tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc - nguồn sức mạnh làm nên mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Trong giai đoạn hiện nay, tinh thần ấy tiếp tục được phát huy thông qua sự đồng thuận giữa Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số, cải cách hành chính, bảo đảm quốc phòng, an ninh và chăm lo an sinh xã hội.
Bài học về phụng sự Nhân dân là mục tiêu cao nhất của bộ máy chính quyền: Toàn bộ nội dung bức thư đều toát lên tinh thần vì con người, lấy con người làm trung tâm.
Đây cũng chính là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, mỗi quyết định hành chính, mỗi phần việc đều cần hướng đến mục tiêu phục vụ Nhân dân tốt hơn, giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính, kiến tạo phát triển.
76 năm đã trôi qua kể từ ngày Bác viết bức thư ấy, nhưng những lời căn dặn vẫn mang ý nghĩa thời sự sâu sắc.
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ không chỉ là dịp bày tỏ lòng biết ơn đối với các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân tự nhắc mình phải sống có trách nhiệm hơn với Tổ quốc, với Nhân dân.
B.B.T (t/h)