Hào khí Cách mạng Tháng Tám và khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới
Chia sẻ
Chia sẻ81 năm đã trôi qua nhưng hào khí Cách mạng Tháng Tám năm 1945 với những giá trị cốt lõi về lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng độc lập và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn luôn là nguồn lực tinh thần to lớn, soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc phát huy những giá trị trường tồn của Cách mạng Tháng Tám có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và vững bước trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Giá trị trường tồn của hào khí Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những thắng lợi vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XX, kết tinh bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng độc lập của cả dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thắng lợi ấy không phải là kết quả của sự ngẫu nhiên, mà là thành quả của quá trình chuẩn bị lâu dài về đường lối cách mạng, xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời là kết quả của nghệ thuật nắm bắt thời cơ lịch sử khi tình hình thế giới và trong nước có những chuyển biến căn bản. Đánh giá về ý nghĩa của sự kiện lịch sử này, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Chẳng những giai cấp lao động và Nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”1. Nhận định đó không chỉ khẳng định tầm vóc của Cách mạng Tháng Tám đối với dân tộc Việt Nam mà còn ghi dấu sự kiện này như một biểu tượng của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
Giá trị trường tồn của Cách mạng Tháng Tám trước hết được thể hiện ở việc mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, đó là kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Từ thân phận của một dân tộc mất nước, Nhân dân Việt Nam trở thành người làm chủ vận mệnh của mình; từ một quốc gia thuộc địa, Việt Nam bước lên vũ đài quốc tế với tư cách một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Đó không chỉ là sự thay đổi về thể chế chính trị mà còn là sự chuyển biến căn bản về vị thế, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc. Kể từ mùa Thu năm 1945, lịch sử Việt Nam bước sang một trang mới, trong đó quyền làm chủ của Nhân dân trở thành nền tảng của mọi thắng lợi trong cách mạng, kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Điều làm nên sức sống bền vững của Cách mạng Tháng Tám chính là những giá trị tinh thần được hun đúc trong cuộc cách mạng ấy. Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí độc lập, tự chủ, tinh thần tự lực, tự cường, niềm tin son sắt vào sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những giá trị ấy đã trở thành sức mạnh nội sinh, giúp dân tộc Việt Nam vượt qua nhiều thử thách khắc nghiệt trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong gần bốn thập niên đổi mới và hội nhập quốc tế. Hồ Chí Minh, khẳng định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”2. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, mỗi khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, sức mạnh dân tộc được khơi dậy đúng lúc thì Việt Nam đều tạo nên những thành tựu có ý nghĩa lịch sử.
Một trong những bài học lớn mà Cách mạng Tháng Tám để lại là phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Thành công của cuộc Tổng khởi nghĩa là minh chứng sinh động cho chân lý mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đúc kết: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công!”3. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, bài học về đại đoàn kết càng có ý nghĩa thời sự sâu sắc. Đại đoàn kết không chỉ là sự đồng thuận về mục tiêu chính trị mà còn là sự kết nối sức mạnh của Nhà nước, doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, cộng đồng doanh nhân và các tầng lớp Nhân dân trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cách mạng Tháng Tám cũng để lại bài học quý giá về nghệ thuật nhận diện và nắm bắt thời cơ. Ngày 16/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa tới đồng bào cả nước, trong đó nhấn mạnh thời cơ lịch sử đã đến và yêu cầu toàn dân đứng lên giành chính quyền: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta… Chúng ta không thể chậm trễ”4. Đó là biểu hiện tiêu biểu của nghệ thuật lãnh đạo cách mạng, thể hiện năng lực chủ động chuẩn bị, dự báo và đánh giá đúng thời điểm lịch sử; đồng thời khẳng định sự nhạy bén và quyết đoán trong việc tận dụng thời cơ, phát động và tổ chức toàn dân tiến hành Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trên phạm vi cả nước.
Hào khí Cách mạng Tháng Tám không chỉ là ký ức hào hùng của dân tộc mà còn là nguồn lực tinh thần trường tồn, tiếp tục soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy giá trị của mùa Thu lịch sử năm 1945 trong giai đoạn hiện nay chính là khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến của mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân Việt Nam. Đó cũng là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Phát huy hào khí Cách mạng Tháng Tám trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mỗi bước ngoặt phát triển của đất nước đều được khởi nguồn từ việc khơi dậy và phát huy sức mạnh tinh thần của dân tộc. Nếu như Cách mạng Tháng Tám năm 1945 hiện thực hóa khát vọng giành độc lập, tự do, thì trong bối cảnh hiện nay, khát vọng ấy được nâng lên một tầm cao mới: xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững, giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây không chỉ là sự tiếp nối về mục tiêu phát triển mà còn là sự kế thừa và phát triển những giá trị cốt lõi của hào khí Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện mới.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nhận định trong thời gian tới bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn đang tạo ra những cơ hội phát triển mới, đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với các quốc gia đang phát triển. Trong nước, sau gần bốn thập niên đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực; quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được cải thiện, vị thế quốc tế của đất nước ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, những hạn chế về năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng với những biến động toàn cầu vẫn là những vấn đề cần tiếp tục được giải quyết.
Trong bối cảnh đó, Đại hội XIV của Đảng xác định tiếp tục phát huy mạnh mẽ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; phát triển nhanh trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng; khơi dậy khát vọng cống hiến, ý chí tự lực, tự cường và tinh thần đổi mới sáng tạo của toàn dân nhằm đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Đại hội XIV, nhấn mạnh: “Khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh văn hóa, con người thành nguồn lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển”5. Đây chính là sự kế thừa và phát triển sáng tạo những bài học lớn của Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện lịch sử mới.
Nhìn lại lịch sử, thành công của Cách mạng Tháng Tám bắt nguồn từ việc Đảng nhận diện đúng thời cơ, xây dựng đường lối phù hợp và phát huy sức mạnh của Nhân dân. Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu nhận diện và tận dụng thời cơ tiếp tục mang ý nghĩa quyết định. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất mà còn tạo ra những mô hình quản trị mới, phương thức tổ chức xã hội mới và động lực tăng trưởng mới. Quốc gia nào làm chủ được khoa học, công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ có lợi thế trong cạnh tranh và phát triển. Vì vậy, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước. Chính vì vậy, văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh: “Phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ con người Việt Nam, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thế trận lòng dân; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”6.
Một trong những điểm nổi bật của tư duy phát triển trong giai đoạn mới là coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Nếu trong Cách mạng Tháng Tám, Nhân dân là chủ thể làm nên thắng lợi của cuộc cách mạng, thì trong kỷ nguyên mới, Nhân dân tiếp tục là trung tâm của mọi chiến lược phát triển. Mọi chủ trương, chính sách đều phải hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy năng lực, khát vọng cống hiến và tinh thần sáng tạo. Đây cũng chính là sự phát triển sáng tạo tư tưởng “lấy dân làm gốc”, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và phát triển con người.
Khát vọng phát triển đất nước cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong điều kiện mới, phẩm chất chính trị vững vàng cần được gắn với năng lực chuyên môn, tư duy đổi mới, khả năng thích ứng và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Thực tiễn cho thấy, những địa phương có bước phát triển nhanh đều là những nơi biết phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng động, sáng tạo và gần dân. Do đó, phát huy hào khí Cách mạng Tháng Tám hôm nay không chỉ thể hiện ở lòng yêu nước hay ý chí vượt khó mà còn được cụ thể hóa bằng trách nhiệm công vụ, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần phụng sự Tổ quốc và phục vụ Nhân dân.
Từ hào khí Cách mạng Tháng Tám đến khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới là một dòng chảy liên tục của lịch sử dân tộc. Nếu mùa Thu năm 1945 khẳng định sức mạnh của ý chí giành độc lập, thì giai đoạn hiện nay đòi hỏi phải phát huy ý chí ấy thành động lực đổi mới, sáng tạo và phát triển. Đó không chỉ là sự kế thừa truyền thống mà còn là yêu cầu khách quan của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Chính sự kết hợp giữa truyền thống cách mạng với tư duy phát triển hiện đại sẽ tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng vươn lên mạnh mẽ và bền vững.
Đối với thành phố Cần Thơ, trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, việc phát huy hào khí Cách mạng Tháng Tám không chỉ dừng lại ở hoạt động giáo dục truyền thống mà cần được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương nhằm tạo động lực tăng trưởng mới. Đồng thời, cần tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ khát vọng cống hiến trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội và phát huy sức mạnh đại đoàn kết trong thực hiện các mục tiêu phát triển. Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh và hạnh phúc, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa dân tộc Việt Nam vững bước trên con đường phát triển trong thế kỷ XXI.
ThS. Nguyễn Minh Trí
Trường Chính trị thành phố Cần Thơ
---------------
1. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 8, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 25.
2. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 171.
3. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 622.
4. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 3, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 596.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tập I, tr.82.
6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tập I, tr.82-tr.83.
2. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 171.
3. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 622.
4. Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 3, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 596.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tập I, tr.82.
6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tập I, tr.82-tr.83.
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập425
- Hôm nay33,667
- Tháng 530,775
- Năm 9,094,633
- Tổng 27,004,202