Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật: Tạo nền tảng đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới
Chia sẻ
Chia sẻBộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 09-KL/TW về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, đặt mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, đồng bộ, minh bạch, trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đến năm 2045.
Kết luận nêu rõ, tại phiên họp ngày 27/02/2026, sau khi nghe Đảng uỷ Bộ Tư pháp báo cáo Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” và ý kiến các cơ quan liên quan, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thông qua Đề án, đồng thời nhấn mạnh nhiều định hướng quan trọng.
Theo đánh giá của Bộ Chính trị, những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hệ thống pháp luật nước ta không ngừng được hoàn thiện, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, về cấu trúc, hệ thống pháp luật vẫn còn tồn tại một số hạn chế như còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc; tính thống nhất chưa cao; trật tự thứ bậc hiệu lực pháp lý trong một số trường hợp chưa rõ ràng, gây khó khăn trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Trước yêu cầu phát triển đất nước với mục tiêu tăng trưởng kinh tế liên tục trên 10%/năm, hướng tới trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật được xác định là nhiệm vụ cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược. Mục tiêu là xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, khoa học, bao quát đầy đủ các lĩnh vực đời sống xã hội; bảo đảm dân chủ, công bằng, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận; bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân; thúc đẩy kiến tạo phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Về định hướng, Bộ Chính trị yêu cầu xác định rõ cấu trúc hệ thống pháp luật theo thứ bậc các nguồn luật, gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các nguồn bổ trợ như án lệ, tập quán, lẽ công bằng. Đồng thời, mở rộng phạm vi áp dụng và xác định rõ giá trị pháp lý của các nguồn bổ trợ trong điều chỉnh các quan hệ xã hội chưa được quy định đầy đủ.
Một trong những nội dung trọng tâm là đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, hướng tới mỗi chủ thể có thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản phù hợp; hạn chế tối đa việc ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, quy định chi tiết; khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật.
Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh việc phân định rõ giữa quy phạm pháp luật công và quy phạm pháp luật tư. Trong đó, các quy phạm pháp luật công phải chặt chẽ, minh bạch nhằm kiểm soát quyền lực, phòng ngừa lạm dụng; còn các quy phạm pháp luật tư cần tạo không gian linh hoạt, thúc đẩy quyền tự do kinh doanh, sáng tạo của người dân và doanh nghiệp.
Đặc biệt, nguyên tắc “thượng tôn Hiến pháp và pháp luật” tiếp tục được khẳng định, với Hiến pháp là luật cơ bản, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Một số bộ luật, luật nền tảng như Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tố tụng hành chính được xác định là trung tâm của hệ thống pháp luật, giữ vai trò định hướng cho các văn bản pháp luật khác.
Kết luận cũng yêu cầu đẩy mạnh hoàn thiện pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, “đi trước mở đường”, trong đó chú trọng các chính sách đặc thù, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát nhằm thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế mới, mô hình sản xuất mới. Đồng thời, ưu tiên hoàn thiện pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước theo mô hình chính quyền 3 cấp, pháp luật về đầu tư, kinh doanh, phấn đấu đưa môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN vào năm 2028.
Cùng với đó, Bộ Chính trị chỉ đạo tiến hành tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; đổi mới công tác hợp nhất văn bản; hoàn thiện cơ chế giải thích pháp luật; đẩy nhanh thể chế hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật; tăng cường chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Về tổ chức thực hiện, Đảng uỷ Quốc hội được giao chủ trì hoàn thiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và chương trình lập pháp hằng năm; Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Đảng uỷ Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới và sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình Quốc hội thông qua trong năm 2026.
Các tỉnh uỷ, thành uỷ lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện tại địa phương; đồng thời, tăng cường theo dõi, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Kết luận, bảo đảm các định hướng lớn sớm đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam vững mạnh, hiện đại.
Tải Kết luận số 09-KL/TW tại đây.
PV
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập121
- Hôm nay103,685
- Tháng 970,486
- Năm 2,533,303
- Tổng 20,442,872