Phát huy vai trò và năng lực làm chủ của phụ nữ thành phố Cần Thơ trong giai đoạn phát triển mới
Chia sẻ
Chia sẻKỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 không chỉ là dịp tôn vinh những đóng góp của các thế hệ phụ nữ mà còn là dịp nhìn nhận rõ hơn vai trò, vị thế và khả năng đóng góp của phụ nữ trong giai đoạn phát triển mới.
Tại thành phố Cần Thơ, vai trò và năng lực làm chủ của phụ nữ ngày càng được thể hiện trên nhiều lĩnh vực, từ tham gia đời sống chính trị, xã hội đến phát triển kinh tế, ứng dụng công nghệ, xây dựng gia đình và đóng góp cho cộng đồng. Những chuyển biến đó vừa phản ánh sự tiếp nối những giá trị tốt đẹp của phụ nữ Cần Thơ, vừa đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực để phụ nữ chủ động nắm bắt cơ hội và đóng góp ngày càng thiết thực vào sự phát triển của thành phố.
Chủ tọa trả lời các ý kiến tại hội nghị gặp gỡ, đối thoại giữa lãnh đạo thành phố với cán bộ, hội viên, phụ nữ. Ảnh: Cao Oanh/CTO.
Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát huy vai trò, năng lực làm chủ của phụ nữ.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm sâu sắc đối với sự tiến bộ và bình đẳng của phụ nữ. Trong Di chúc, Người căn dặn “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”. Đồng thời, Người nhấn mạnh “Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên” và coi đó là “một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”[1]. Quan điểm ấy thể hiện một cách nhìn toàn diện, trong đó sự tiến bộ của phụ nữ vừa cần những điều kiện thuận lợi do Đảng, Nhà nước và xã hội tạo ra, vừa đòi hỏi ý chí, năng lực và sự vươn lên của chính phụ nữ.
Tư tưởng đó tiếp tục được Đảng kế thừa và phát triển trong thời kỳ đổi mới. Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị xác định “Phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nâng cao địa vị phụ nữ, thực hiện bình đẳng giới trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội là một trong những nhiệm vụ và mục tiêu quan trọng của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới”[2]. Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu công tác phụ nữ phải phát huy được tinh thần làm chủ, tiềm năng, sức sáng tạo và khả năng đóng góp cao nhất của các tầng lớp phụ nữ.
Quan điểm về phát huy vai trò phụ nữ tiếp tục được phát triển trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội XIV xác định “Chăm lo xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới, phát huy truyền thống, tiềm năng, thế mạnh, trí tuệ và tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên của phụ nữ; tích cực xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc”[3]. Văn kiện đồng thời đặt ra yêu cầu thực hiện bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Bên cạnh việc tiếp tục khẳng định bình đẳng giới, vị trí và tiềm năng của phụ nữ, những nội hàm về trí tuệ, tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên và trao quyền được nhấn mạnh rõ hơn trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Điều đó phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn lực con người trong điều kiện khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành những động lực quan trọng của phát triển.
Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam có thể nhận thấy một mạch phát triển nhất quán, từ bảo đảm quyền bình đẳng đến phát huy tiềm năng, sức sáng tạo, trao quyền và nâng cao năng lực làm chủ của phụ nữ. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận vai trò của phụ nữ thành phố Cần Thơ hiện nay không chỉ qua mức độ tham gia các phong trào, hoạt động xã hội, mà quan trọng hơn là khả năng tự chủ, thích ứng, sáng tạo và những giá trị phụ nữ tạo ra cho gia đình, cộng đồng và sự phát triển của thành phố.
Vai trò và năng lực làm chủ của phụ nữ Cần Thơ trong bối cảnh phát triển mới của thành phố
Trước hết, vai trò của phụ nữ ngày càng được thể hiện rõ hơn trong đời sống chính trị và quá trình tham gia quản lý xã hội. Theo Báo cáo 9 tháng đầu năm 2026 của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Cần Thơ, nữ đại biểu chiếm 5/18 đại biểu Quốc hội của thành phố, tương đương 27,78%; Hội đồng nhân dân thành phố có 33/84 đại biểu nữ, chiếm 39,29%; Hội đồng nhân dân cấp xã có 623/2.207 đại biểu nữ, chiếm 28,23%[4.1]. Những tỷ lệ này phản ánh sự hiện diện của phụ nữ trong các cơ quan dân cử, qua đó tạo điều kiện để phụ nữ trực tiếp tham gia vào quá trình quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương.
Vai trò chính trị của phụ nữ còn được thể hiện thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng chính sách. Thời gian qua, các cấp Hội đã tham gia phản biện 134 dự thảo văn bản, tổ chức 55 cuộc đối thoại chính sách và 157 cuộc giám sát, phản biện với cấp ủy, chính quyền địa phương[4.2]. Đây là những kênh quan trọng để phản ánh tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích chính đáng của phụ nữ, trẻ em và gia đình. Tuy nhiên, giá trị của sự tham gia không chỉ được thể hiện qua số lượng đại biểu hay số cuộc đối thoại, giám sát, mà quan trọng hơn là chất lượng tiếng nói, năng lực đại diện và khả năng tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Cùng với sự tham gia trong đời sống chính trị, năng lực làm chủ của phụ nữ được thể hiện ngày càng rõ trong lĩnh vực kinh tế. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các cấp Hội đã tuyên truyền, vận động thành lập mới 18 mô hình kinh tế tập thể, tạo việc làm cho 227 lao động, gồm 1 hợp tác xã, 10 tổ hợp tác và 7 tổ liên kết; đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, nâng cao chất lượng và chuyển đổi số trong các hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý[4.3]. Các cấp Hội cũng đã tư vấn, giới thiệu việc làm cho 6.685 phụ nữ và giới thiệu 2.154 lao động nữ tham gia đào tạo nghề[4.4].
Những kết quả trên cho thấy hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế đang từng bước chuyển từ hỗ trợ sinh kế đơn thuần sang tạo điều kiện nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, việc làm và tiếp cận thị trường. Khả năng làm chủ về kinh tế vì vậy không nên chỉ được đo bằng số vốn được vay, số mô hình được thành lập hay số lao động được giới thiệu việc làm. Điều có ý nghĩa lâu dài hơn là phụ nữ có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng quản trị, ứng dụng công nghệ và tiếp cận thị trường để duy trì sinh kế, nâng cao thu nhập và chủ động hơn trước những biến động của đời sống kinh tế.
Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển, năng lực công nghệ cũng trở thành một bộ phận quan trọng của năng lực kinh tế. Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố đã phối hợp tổ chức tập huấn chuyển đổi số bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 103 xã, phường; hướng dẫn cán bộ Hội khai thác các nền tảng số, tích hợp dữ liệu trên VNeID và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Mô hình “Mỗi cán bộ Hội - một trợ lý ảo” được triển khai nhằm hỗ trợ ứng dụng AI trong tham mưu, quản lý, tuyên truyền và tổ chức hoạt động[4.5]. Toàn thành phố đồng thời hình thành hơn 224 mô hình liên quan đến chuyển đổi số với hơn 4.579 thành viên tham gia[4.6].
Chuyển đổi số ở đây không chỉ có ý nghĩa giúp phụ nữ biết sử dụng công nghệ. Quan trọng hơn là khả năng sử dụng công nghệ để hỗ trợ công việc, tiếp cận thông tin, quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng và mở rộng thị trường. Khi đó, phụ nữ không chỉ là người tiếp nhận những thành quả của chuyển đổi số mà từng bước trở thành chủ thể sử dụng và tạo ra giá trị từ công nghệ. Đây là một phương diện mới của năng lực làm chủ trong điều kiện phát triển hiện nay.
Trên lĩnh vực văn hóa, xã hội, những giá trị nhân ái, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng tiếp tục được phụ nữ Cần Thơ phát huy bằng những hoạt động cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các cấp Hội Phụ nữ thành phố đã thực hiện 493 công trình, hơn 1.411 phần việc với tổng kinh phí gần 92 tỷ đồng; trồng mới 369.229 cây xanh, xây dựng 95 mái ấm tình thương, sửa chữa 33 căn nhà. Cùng với đó, 67.483 phần quà với tổng trị giá trên 43 tỷ đồng được trao cho hội viên, phụ nữ, trẻ em và người dân có hoàn cảnh khó khăn[4.7].
Nhiều mô hình chăm lo phụ nữ và trẻ em tiếp tục được duy trì như “Cùng con đến trường”, “Phụ nữ an toàn”, “Kết nối nguồn lực nâng bước phụ nữ khó khăn”, “Gian hàng 0 đồng”, “Bếp ấm hỗ trợ bệnh nhân nghèo”, “Địa chỉ tin cậy cộng đồng”. Qua đó, 25.806 phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ với kinh phí trên 22 tỷ đồng. Chương trình “Mẹ đỡ đầu”, “Cặp lá yêu thương” đã trao 12.933 phần quà, học bổng cho 3.077 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt với tổng kinh phí hơn 21,2 tỷ đồng[4.8].
Giá trị của những hoạt động này không chỉ nằm ở nguồn lực được huy động mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và khả năng kết nối cộng đồng của phụ nữ. Những phẩm chất truyền thống như nhân ái, sẻ chia, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng đang được thể hiện bằng những cách thức phù hợp hơn với yêu cầu của đời sống hiện đại. Đây cũng là phương diện quan trọng của vai trò phụ nữ, bởi sự phát triển không chỉ được tạo nên bằng tăng trưởng kinh tế mà còn bằng sự gắn kết xã hội, chất lượng gia đình và khả năng chăm lo cho những nhóm còn gặp khó khăn.
Nâng cao năng lực làm chủ của phụ nữ Cần Thơ đáp ứng yêu cầu phát triển mới
Những kết quả đạt được cho thấy không gian phát triển của phụ nữ ngày càng rộng mở, nhưng yêu cầu đối với năng lực làm chủ cũng cao hơn. Thực tiễn cho thấy một bộ phận phụ nữ vẫn chịu tác động của những khó khăn trong đời sống, sản xuất, vấn đề bạo hành gia đình, an toàn thực phẩm, an ninh trật tự; các hành vi lừa đảo, tội phạm công nghệ cao liên quan đến phụ nữ và trẻ em còn diễn biến phức tạp[4.9]. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục mở rộng cơ hội tham gia mà phải chú trọng hơn đến năng lực để phụ nữ có thể chủ động nắm bắt cơ hội, ứng phó với rủi ro và phát huy vai trò của mình trên từng lĩnh vực.
Trước hết, trên lĩnh vực chính trị, cần tiếp tục tạo điều kiện để phụ nữ tham gia ngày càng thực chất vào đời sống chính trị và quản lý xã hội. Việc quan tâm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ nữ cần gắn với nâng cao năng lực thực tiễn, kiến thức pháp luật, kỹ năng lãnh đạo, quản lý, đối thoại và phản biện. Đối với phụ nữ tham gia cơ quan dân cử và các hoạt động xã hội, điều quan trọng không chỉ là sự hiện diện mà còn là khả năng đại diện, chuyển tải tiếng nói và những nhu cầu chính đáng của phụ nữ, trẻ em và cộng đồng vào quá trình xây dựng, thực hiện chính sách.
Cùng với đó, cần tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Hội trong giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và đối thoại chính sách. Hiệu quả của hoạt động này cần được nhìn từ khả năng phát hiện những vấn đề nảy sinh trong đời sống phụ nữ, chất lượng kiến nghị và mức độ tiếp nhận, giải quyết sau giám sát, đối thoại. Khi phụ nữ có kiến thức, bản lĩnh và những kênh phù hợp để thể hiện tiếng nói của mình, sự tham gia chính trị mới chuyển từ hiện diện sang tham gia thực chất và từng bước thể hiện rõ năng lực làm chủ.
Trên lĩnh vực kinh tế, trọng tâm cần hướng đến nâng cao khả năng tự chủ và năng lực thích ứng của phụ nữ trước những thay đổi của thị trường và công nghệ. Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển sinh kế và kinh tế tập thể không nên dừng ở cung cấp vốn hay hình thành mô hình, mà cần kết nối chặt chẽ giữa đào tạo nghề, kiến thức quản trị, ứng dụng công nghệ, xây dựng sản phẩm và tiếp cận thị trường. Đối với những mô hình đã được hỗ trợ, cần chú trọng khả năng duy trì, mở rộng hoạt động và tạo thu nhập bền vững, thay vì chỉ đánh giá ở thời điểm thành lập.
Trong đó, nâng cao năng lực số cần được xem là một điều kiện ngày càng quan trọng để phụ nữ làm chủ cơ hội kinh tế. Việc tập huấn công nghệ cần chuyển mạnh từ hướng dẫn sử dụng sang hình thành khả năng ứng dụng vào công việc, sản xuất và kinh doanh. Phụ nữ cần được trang bị kỹ năng khai thác nền tảng số, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, sử dụng các công cụ số phù hợp, đồng thời có kiến thức để nhận diện lừa đảo và bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Đối với phụ nữ nông thôn, phụ nữ lớn tuổi và những nhóm còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ, nội dung và phương thức hỗ trợ cần phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh để chuyển đổi số tạo ra khoảng cách mới về cơ hội phát triển.
Trên lĩnh vực văn hóa, xã hội, cần tiếp tục phát huy những giá trị tốt đẹp của phụ nữ gắn với xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc và cộng đồng nhân ái, an toàn. Những mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em, hỗ trợ người yếu thế vẫn có ý nghĩa thiết thực, nhưng bên cạnh hỗ trợ trực tiếp cần chú trọng nâng cao khả năng tự bảo vệ, kiến thức pháp luật, kỹ năng xây dựng gia đình, phòng ngừa bạo lực và ứng phó với những rủi ro mới trong đời sống xã hội. Cách tiếp cận này giúp chuyển dần từ hỗ trợ khi khó khăn đã xảy ra sang phòng ngừa rủi ro và nâng cao khả năng tự giải quyết vấn đề của phụ nữ.
Đồng thời, cần tiếp tục tạo điều kiện để phụ nữ phát huy vai trò kết nối gia đình và cộng đồng nhưng không đồng nhất vai trò của phụ nữ với trách nhiệm chăm sóc gia đình. Xây dựng gia đình tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc cần dựa trên sự chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên và bảo đảm điều kiện để phụ nữ học tập, lao động, phát triển nghề nghiệp và tham gia xã hội. Khi trách nhiệm gia đình được chia sẻ hợp lý, phụ nữ sẽ có thêm không gian và thời gian để phát huy năng lực, đồng thời những giá trị nhân ái, trách nhiệm và gắn kết cộng đồng tiếp tục được nuôi dưỡng.
Để những định hướng trên tạo ra chuyển biến thực chất, hoạt động Hội cũng cần tiếp tục đổi mới cách đánh giá hiệu quả. Số lượng mô hình, hoạt động và người tham gia vẫn cần thiết để phản ánh quy mô, nhưng cần quan tâm nhiều hơn đến kết quả và những thay đổi sau hoạt động. Phụ nữ tham gia đối thoại có phát huy được tiếng nói hay không; mô hình kinh tế sau hỗ trợ có duy trì và tạo thu nhập; công nghệ sau tập huấn được ứng dụng như thế nào; phụ nữ và trẻ em sau hỗ trợ có nâng cao khả năng tự bảo vệ và giải quyết khó khăn hay không là những chỉ dấu cần được chú trọng. Cách đánh giá dựa trên kết quả sẽ giúp hoạt động Hội hướng mạnh hơn vào chất lượng, hiệu quả và tác động bền vững.
Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam luôn bảo đảm quyền bình đẳng, tạo điều kiện phát triển và phát huy khả năng vươn lên của chính phụ nữ. Trong giai đoạn mới, yêu cầu ấy được đặt ở tầm cao hơn khi trí tuệ, tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên và trao quyền cho phụ nữ được nhấn mạnh trong xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới. Tại thành phố Cần Thơ, vai trò và năng lực của phụ nữ đang được thể hiện ngày càng rõ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Khi phụ nữ có tri thức, bản lĩnh, năng lực số, khả năng tự chủ về kinh tế và tiếng nói trong đời sống xã hội, tiềm năng của phụ nữ sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực thiết thực, góp phần vào sự phát triển của thành phố Cần Thơ trong giai đoạn mới.
Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát huy vai trò, năng lực làm chủ của phụ nữ.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm sâu sắc đối với sự tiến bộ và bình đẳng của phụ nữ. Trong Di chúc, Người căn dặn “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”. Đồng thời, Người nhấn mạnh “Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên” và coi đó là “một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”[1]. Quan điểm ấy thể hiện một cách nhìn toàn diện, trong đó sự tiến bộ của phụ nữ vừa cần những điều kiện thuận lợi do Đảng, Nhà nước và xã hội tạo ra, vừa đòi hỏi ý chí, năng lực và sự vươn lên của chính phụ nữ.
Tư tưởng đó tiếp tục được Đảng kế thừa và phát triển trong thời kỳ đổi mới. Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị xác định “Phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nâng cao địa vị phụ nữ, thực hiện bình đẳng giới trên mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội là một trong những nhiệm vụ và mục tiêu quan trọng của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới”[2]. Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu công tác phụ nữ phải phát huy được tinh thần làm chủ, tiềm năng, sức sáng tạo và khả năng đóng góp cao nhất của các tầng lớp phụ nữ.
Quan điểm về phát huy vai trò phụ nữ tiếp tục được phát triển trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội XIV xác định “Chăm lo xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới, phát huy truyền thống, tiềm năng, thế mạnh, trí tuệ và tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên của phụ nữ; tích cực xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc”[3]. Văn kiện đồng thời đặt ra yêu cầu thực hiện bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Bên cạnh việc tiếp tục khẳng định bình đẳng giới, vị trí và tiềm năng của phụ nữ, những nội hàm về trí tuệ, tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên và trao quyền được nhấn mạnh rõ hơn trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Điều đó phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn lực con người trong điều kiện khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành những động lực quan trọng của phát triển.
Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam có thể nhận thấy một mạch phát triển nhất quán, từ bảo đảm quyền bình đẳng đến phát huy tiềm năng, sức sáng tạo, trao quyền và nâng cao năng lực làm chủ của phụ nữ. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận vai trò của phụ nữ thành phố Cần Thơ hiện nay không chỉ qua mức độ tham gia các phong trào, hoạt động xã hội, mà quan trọng hơn là khả năng tự chủ, thích ứng, sáng tạo và những giá trị phụ nữ tạo ra cho gia đình, cộng đồng và sự phát triển của thành phố.
Vai trò và năng lực làm chủ của phụ nữ Cần Thơ trong bối cảnh phát triển mới của thành phố
Trước hết, vai trò của phụ nữ ngày càng được thể hiện rõ hơn trong đời sống chính trị và quá trình tham gia quản lý xã hội. Theo Báo cáo 9 tháng đầu năm 2026 của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Cần Thơ, nữ đại biểu chiếm 5/18 đại biểu Quốc hội của thành phố, tương đương 27,78%; Hội đồng nhân dân thành phố có 33/84 đại biểu nữ, chiếm 39,29%; Hội đồng nhân dân cấp xã có 623/2.207 đại biểu nữ, chiếm 28,23%[4.1]. Những tỷ lệ này phản ánh sự hiện diện của phụ nữ trong các cơ quan dân cử, qua đó tạo điều kiện để phụ nữ trực tiếp tham gia vào quá trình quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương.
Vai trò chính trị của phụ nữ còn được thể hiện thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng chính sách. Thời gian qua, các cấp Hội đã tham gia phản biện 134 dự thảo văn bản, tổ chức 55 cuộc đối thoại chính sách và 157 cuộc giám sát, phản biện với cấp ủy, chính quyền địa phương[4.2]. Đây là những kênh quan trọng để phản ánh tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích chính đáng của phụ nữ, trẻ em và gia đình. Tuy nhiên, giá trị của sự tham gia không chỉ được thể hiện qua số lượng đại biểu hay số cuộc đối thoại, giám sát, mà quan trọng hơn là chất lượng tiếng nói, năng lực đại diện và khả năng tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Cùng với sự tham gia trong đời sống chính trị, năng lực làm chủ của phụ nữ được thể hiện ngày càng rõ trong lĩnh vực kinh tế. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các cấp Hội đã tuyên truyền, vận động thành lập mới 18 mô hình kinh tế tập thể, tạo việc làm cho 227 lao động, gồm 1 hợp tác xã, 10 tổ hợp tác và 7 tổ liên kết; đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, nâng cao chất lượng và chuyển đổi số trong các hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý[4.3]. Các cấp Hội cũng đã tư vấn, giới thiệu việc làm cho 6.685 phụ nữ và giới thiệu 2.154 lao động nữ tham gia đào tạo nghề[4.4].
Những kết quả trên cho thấy hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế đang từng bước chuyển từ hỗ trợ sinh kế đơn thuần sang tạo điều kiện nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, việc làm và tiếp cận thị trường. Khả năng làm chủ về kinh tế vì vậy không nên chỉ được đo bằng số vốn được vay, số mô hình được thành lập hay số lao động được giới thiệu việc làm. Điều có ý nghĩa lâu dài hơn là phụ nữ có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng quản trị, ứng dụng công nghệ và tiếp cận thị trường để duy trì sinh kế, nâng cao thu nhập và chủ động hơn trước những biến động của đời sống kinh tế.
Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển, năng lực công nghệ cũng trở thành một bộ phận quan trọng của năng lực kinh tế. Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố đã phối hợp tổ chức tập huấn chuyển đổi số bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 103 xã, phường; hướng dẫn cán bộ Hội khai thác các nền tảng số, tích hợp dữ liệu trên VNeID và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Mô hình “Mỗi cán bộ Hội - một trợ lý ảo” được triển khai nhằm hỗ trợ ứng dụng AI trong tham mưu, quản lý, tuyên truyền và tổ chức hoạt động[4.5]. Toàn thành phố đồng thời hình thành hơn 224 mô hình liên quan đến chuyển đổi số với hơn 4.579 thành viên tham gia[4.6].
Chuyển đổi số ở đây không chỉ có ý nghĩa giúp phụ nữ biết sử dụng công nghệ. Quan trọng hơn là khả năng sử dụng công nghệ để hỗ trợ công việc, tiếp cận thông tin, quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng và mở rộng thị trường. Khi đó, phụ nữ không chỉ là người tiếp nhận những thành quả của chuyển đổi số mà từng bước trở thành chủ thể sử dụng và tạo ra giá trị từ công nghệ. Đây là một phương diện mới của năng lực làm chủ trong điều kiện phát triển hiện nay.
Trên lĩnh vực văn hóa, xã hội, những giá trị nhân ái, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng tiếp tục được phụ nữ Cần Thơ phát huy bằng những hoạt động cụ thể. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các cấp Hội Phụ nữ thành phố đã thực hiện 493 công trình, hơn 1.411 phần việc với tổng kinh phí gần 92 tỷ đồng; trồng mới 369.229 cây xanh, xây dựng 95 mái ấm tình thương, sửa chữa 33 căn nhà. Cùng với đó, 67.483 phần quà với tổng trị giá trên 43 tỷ đồng được trao cho hội viên, phụ nữ, trẻ em và người dân có hoàn cảnh khó khăn[4.7].
Nhiều mô hình chăm lo phụ nữ và trẻ em tiếp tục được duy trì như “Cùng con đến trường”, “Phụ nữ an toàn”, “Kết nối nguồn lực nâng bước phụ nữ khó khăn”, “Gian hàng 0 đồng”, “Bếp ấm hỗ trợ bệnh nhân nghèo”, “Địa chỉ tin cậy cộng đồng”. Qua đó, 25.806 phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ với kinh phí trên 22 tỷ đồng. Chương trình “Mẹ đỡ đầu”, “Cặp lá yêu thương” đã trao 12.933 phần quà, học bổng cho 3.077 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt với tổng kinh phí hơn 21,2 tỷ đồng[4.8].
Giá trị của những hoạt động này không chỉ nằm ở nguồn lực được huy động mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và khả năng kết nối cộng đồng của phụ nữ. Những phẩm chất truyền thống như nhân ái, sẻ chia, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng đang được thể hiện bằng những cách thức phù hợp hơn với yêu cầu của đời sống hiện đại. Đây cũng là phương diện quan trọng của vai trò phụ nữ, bởi sự phát triển không chỉ được tạo nên bằng tăng trưởng kinh tế mà còn bằng sự gắn kết xã hội, chất lượng gia đình và khả năng chăm lo cho những nhóm còn gặp khó khăn.
Nâng cao năng lực làm chủ của phụ nữ Cần Thơ đáp ứng yêu cầu phát triển mới
Những kết quả đạt được cho thấy không gian phát triển của phụ nữ ngày càng rộng mở, nhưng yêu cầu đối với năng lực làm chủ cũng cao hơn. Thực tiễn cho thấy một bộ phận phụ nữ vẫn chịu tác động của những khó khăn trong đời sống, sản xuất, vấn đề bạo hành gia đình, an toàn thực phẩm, an ninh trật tự; các hành vi lừa đảo, tội phạm công nghệ cao liên quan đến phụ nữ và trẻ em còn diễn biến phức tạp[4.9]. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục mở rộng cơ hội tham gia mà phải chú trọng hơn đến năng lực để phụ nữ có thể chủ động nắm bắt cơ hội, ứng phó với rủi ro và phát huy vai trò của mình trên từng lĩnh vực.
Trước hết, trên lĩnh vực chính trị, cần tiếp tục tạo điều kiện để phụ nữ tham gia ngày càng thực chất vào đời sống chính trị và quản lý xã hội. Việc quan tâm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ nữ cần gắn với nâng cao năng lực thực tiễn, kiến thức pháp luật, kỹ năng lãnh đạo, quản lý, đối thoại và phản biện. Đối với phụ nữ tham gia cơ quan dân cử và các hoạt động xã hội, điều quan trọng không chỉ là sự hiện diện mà còn là khả năng đại diện, chuyển tải tiếng nói và những nhu cầu chính đáng của phụ nữ, trẻ em và cộng đồng vào quá trình xây dựng, thực hiện chính sách.
Cùng với đó, cần tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Hội trong giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và đối thoại chính sách. Hiệu quả của hoạt động này cần được nhìn từ khả năng phát hiện những vấn đề nảy sinh trong đời sống phụ nữ, chất lượng kiến nghị và mức độ tiếp nhận, giải quyết sau giám sát, đối thoại. Khi phụ nữ có kiến thức, bản lĩnh và những kênh phù hợp để thể hiện tiếng nói của mình, sự tham gia chính trị mới chuyển từ hiện diện sang tham gia thực chất và từng bước thể hiện rõ năng lực làm chủ.
Trên lĩnh vực kinh tế, trọng tâm cần hướng đến nâng cao khả năng tự chủ và năng lực thích ứng của phụ nữ trước những thay đổi của thị trường và công nghệ. Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển sinh kế và kinh tế tập thể không nên dừng ở cung cấp vốn hay hình thành mô hình, mà cần kết nối chặt chẽ giữa đào tạo nghề, kiến thức quản trị, ứng dụng công nghệ, xây dựng sản phẩm và tiếp cận thị trường. Đối với những mô hình đã được hỗ trợ, cần chú trọng khả năng duy trì, mở rộng hoạt động và tạo thu nhập bền vững, thay vì chỉ đánh giá ở thời điểm thành lập.
Trong đó, nâng cao năng lực số cần được xem là một điều kiện ngày càng quan trọng để phụ nữ làm chủ cơ hội kinh tế. Việc tập huấn công nghệ cần chuyển mạnh từ hướng dẫn sử dụng sang hình thành khả năng ứng dụng vào công việc, sản xuất và kinh doanh. Phụ nữ cần được trang bị kỹ năng khai thác nền tảng số, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, sử dụng các công cụ số phù hợp, đồng thời có kiến thức để nhận diện lừa đảo và bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Đối với phụ nữ nông thôn, phụ nữ lớn tuổi và những nhóm còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ, nội dung và phương thức hỗ trợ cần phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh để chuyển đổi số tạo ra khoảng cách mới về cơ hội phát triển.
Trên lĩnh vực văn hóa, xã hội, cần tiếp tục phát huy những giá trị tốt đẹp của phụ nữ gắn với xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc và cộng đồng nhân ái, an toàn. Những mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em, hỗ trợ người yếu thế vẫn có ý nghĩa thiết thực, nhưng bên cạnh hỗ trợ trực tiếp cần chú trọng nâng cao khả năng tự bảo vệ, kiến thức pháp luật, kỹ năng xây dựng gia đình, phòng ngừa bạo lực và ứng phó với những rủi ro mới trong đời sống xã hội. Cách tiếp cận này giúp chuyển dần từ hỗ trợ khi khó khăn đã xảy ra sang phòng ngừa rủi ro và nâng cao khả năng tự giải quyết vấn đề của phụ nữ.
Đồng thời, cần tiếp tục tạo điều kiện để phụ nữ phát huy vai trò kết nối gia đình và cộng đồng nhưng không đồng nhất vai trò của phụ nữ với trách nhiệm chăm sóc gia đình. Xây dựng gia đình tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc cần dựa trên sự chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên và bảo đảm điều kiện để phụ nữ học tập, lao động, phát triển nghề nghiệp và tham gia xã hội. Khi trách nhiệm gia đình được chia sẻ hợp lý, phụ nữ sẽ có thêm không gian và thời gian để phát huy năng lực, đồng thời những giá trị nhân ái, trách nhiệm và gắn kết cộng đồng tiếp tục được nuôi dưỡng.
Để những định hướng trên tạo ra chuyển biến thực chất, hoạt động Hội cũng cần tiếp tục đổi mới cách đánh giá hiệu quả. Số lượng mô hình, hoạt động và người tham gia vẫn cần thiết để phản ánh quy mô, nhưng cần quan tâm nhiều hơn đến kết quả và những thay đổi sau hoạt động. Phụ nữ tham gia đối thoại có phát huy được tiếng nói hay không; mô hình kinh tế sau hỗ trợ có duy trì và tạo thu nhập; công nghệ sau tập huấn được ứng dụng như thế nào; phụ nữ và trẻ em sau hỗ trợ có nâng cao khả năng tự bảo vệ và giải quyết khó khăn hay không là những chỉ dấu cần được chú trọng. Cách đánh giá dựa trên kết quả sẽ giúp hoạt động Hội hướng mạnh hơn vào chất lượng, hiệu quả và tác động bền vững.
Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam luôn bảo đảm quyền bình đẳng, tạo điều kiện phát triển và phát huy khả năng vươn lên của chính phụ nữ. Trong giai đoạn mới, yêu cầu ấy được đặt ở tầm cao hơn khi trí tuệ, tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên và trao quyền cho phụ nữ được nhấn mạnh trong xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới. Tại thành phố Cần Thơ, vai trò và năng lực của phụ nữ đang được thể hiện ngày càng rõ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Khi phụ nữ có tri thức, bản lĩnh, năng lực số, khả năng tự chủ về kinh tế và tiếng nói trong đời sống xã hội, tiềm năng của phụ nữ sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực thiết thực, góp phần vào sự phát triển của thành phố Cần Thơ trong giai đoạn mới.
ThS. Nguyễn Minh Trí
ThS. Nguyễn Thị Phương Loan
-------------
Tài liệu tham khảo
1. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
2. Bộ Chính trị (2007), Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
4..1 đến 4.9. Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Cần Thơ (2026), Báo cáo kết quả hoạt động công tác Hội 9 tháng đầu năm 2026 và nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026, Cần Thơ, ngày 12/9/2026.
Tài liệu tham khảo
1. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
2. Bộ Chính trị (2007), Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
4..1 đến 4.9. Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Cần Thơ (2026), Báo cáo kết quả hoạt động công tác Hội 9 tháng đầu năm 2026 và nhiệm vụ 3 tháng cuối năm 2026, Cần Thơ, ngày 12/9/2026.
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập1,183
- Hôm nay248,388
- Tháng 7,012,176
- Năm 22,583,770
- Tổng 40,493,339