Nâng cao hiệu quả phòng chống khai thác IUU trên địa bàn khu vực biên giới biển thành phố Cần Thơ
Chia sẻ
Chia sẻPhòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (chống khai thác IUU) là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của các ban, ngành, lực lượng, toàn dân và cả hệ thống chính trị, trong đó có lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) nhằm nâng cao nhận thức, hành động trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện, từng bước phát triển ngành khai thác hải sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.
Ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo áp dụng biện pháp cảnh cáo “thẻ vàng” đối với sản phẩm hải sản xuất khẩu của Việt Nam do vi phạm các nguyên tắc IUU. Sau khi Việt Nam chính thức bị áp “thẻ vàng” do vi phạm IUU, ngành thủy sản đã chịu nhiều tác động, ảnh hưởng trong hoạt động kinh doanh, đánh bắt cá. Trong thời gian bị “thẻ vàng”, toàn bộ sản phẩm hải sản từ khai thác biển của Việt Nam xuất khẩu sang Liên minh Châu Âu (EU) đều bị giữ lại để kiểm tra chặt chẽ nguồn gốc khai thác, gây mất thời gian, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và tăng chi phí phát sinh... Để tháo gỡ “thẻ vàng”, giữ uy tín thương hiệu thủy sản Việt Nam, Quốc hội đã thông qua Luật thủy sản năm 2017; Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 45/CT-TTg ngày 13/12/2017 về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để khắc phục cảnh báo của Ủy ban châu Âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; đồng thời, chỉ đạo các bộ, ban, ngành, địa phương ven biển và cả hệ thống chính trị nỗ lực, quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ về chống khai thác IUU.
Thành phố Cần Thơ thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng - an ninh và thế mạnh trong phát triển kinh tế biển. Địa hình đồng bằng tương đối bằng phẳng với bờ biển dài 72 km, vùng biển rộng khoảng 30.000 km2, có 3 cửa sông Định An, Trần Đề và Mỹ Thanh đổ ra biển. Trên địa bàn thành phố hiện có tổng số 784 tàu cá, trong đó tàu cá trên khu vực biên giới biển, có 711 chiếc. Hoạt động khai thác biển đã tạo việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương, tuy nhiên nghề khai thác thuỷ sản đã bị ảnh hưởng nhiều kể từ khi Việt nam bị Uỷ ban Châu Âu cảnh báo “thẻ vàng” thuỷ sản IUU.
Trong bối cảnh tình hình Biển Đông và khu vực biên giới biển còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tap, nhiệm vụ giữ gìn an ninh, an toàn trên biển, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm và ngăn ngừa hoạt động khai thác IUU có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đây không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia mà còn là trách nhiệm chính trị trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Nhận thức được điều đó, với chức năng, nhiệm vụ được giao, thời gian qua, Ban Chỉ huy BĐBP thành phố Cần Thơ cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, lực lượng liên quan quyết liệt triển khai đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống khai thác IUU.
Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ tổ chức Lễ phát động ra quân cao điểm chống khai thác IUU.
Đại tá Phạm Lê Xuân Bình, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP thành phố Cần Thơ cho biết: Tuyên truyền, vận động được xem là biện pháp căn cơ, đi trước một bước trong phòng, chống khai thác IUU, việc quán triệt và cụ thể hoá các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, của Quân đội, của địa phương về phòng, chống khai thác IUU đã được Ban Chỉ huy BĐBP thành phố Cần Thơ tăng cường và đẩy mạnh nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức của ngư dân và nhận thức của cán bộ, chiến sĩ thực thi nhiệm vụ. Quá trình tuyên truyền, vận động, BĐBP thành phố đã vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức như: tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng và các trang mạng xã hội; phát tờ rơi; trực tiếp tuyên truyền tại các cảng cá, trên tàu, thuyền của ngư dân; tổ chức ký cam kết cho ngư dân không vi phạm khai thác IUU...; nội dung tuyên truyền được chuẩn bị ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp với từng đối tượng, do vậy từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng, ý thức cho Nhân dân trong phòng, chống khai thác IUU, giúp họ tích cực tham gia cùng BĐBP bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền các vùng biển Việt Nam. Từ tháng 10/2023 đến nay, BĐBP thành phố đã tổ chức 34 cuộc tuyên truyền tập trung với sự tham gia của 2.050 người, cùng với 7.459 lượt tuyên truyền nhỏ lẻ đến 38.240 lượt ngư dân; các cơ quan đơn vị đã phát 3.500 tờ rơi về các hành vi vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp và nhắn tin truyền thông trực tiếp đến 500 lượt chủ phương tiện, tuyền trưởng, ngư dân.
Để phòng, chống có hiệu quả khai thác IUU, thời gian qua, Ban Chỉ huy BĐBP thành phố Cần Thơ đã có nhiều chủ trương, giải pháp đồng bộ, sát thực tiễn như: Kế hoạch số 225/KH-BCHBP ngày 23/7/2025 về việc tổ chức thực hiện đợt cao diểm chống khai thác IUU từ nay đến thời điểm Đoàn Thanh tra của Ủy ban Châu Âu sang Việt Nam lần thứ 5; Kế hoạch số 396/KH-BCHBP ngày 12/8/2025 về việc phát động ra quân và thi đua cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; Kế hoạch số 112/KH-BCHBP ngày 10/12/2025 về việc thực hiện đợt cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định. Trên cơ sở đó, công tác tham mưu đã được triển khai toàn diện, từ đánh giá đúng tình hình, dự báo sớm các nguy cơ, đề xuất phương án, kế hoạch phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng như Công an, Hải quân, Cảnh sát biển và Chính quyền địa phương ven biển. Trong năm 2025 đã trao đổi, nắm tình hình hàng ngày về phương tiện, xuất nhập bến, hoạt động trên biển với Bộ Tư lệnh Vùng cảnh sát biển 4, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân được 137 lượt. Trên cơ sở đó, Ban Chỉ huy BĐBP thành phố đã chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác nắm tình hình trên biển, duy trì, quản lí, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập tại các cửa sông, cửa lạch, cảng biển, đảm bảo đầy đủ thủ tục giấy tờ, trang thiết bị theo quy định. Đồng thời, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, nhất là tàu đánh bắt sai vùng biển quy định, tàu cá chưa lắp đặt thiết bị giám sát hành trình VMS hoặc đã lắp đặt nhưng tắt thiết bị khi hoạt động trên biển; giấy phép khai thác hết hạn, không có đánh dấu tàu cá theo vùng hoạt động; kiên quyết không cho tàu cá xuất bến nếu không đầy đủ hồ sơ, thủ tục đăng ký, đăng kiểm và các quy định khác theo quy định về khai thác IUU.
Quá trình tuần tra, kiểm soát của Hải đội Biên phòng và các đồn Biên phòng đã tăng cường kiểm tra, giám sát việc ghi, nộp nhật ký khai thác, báo cáo khai thác hải sản của chủ phương tiện và việc chấp hành các thủ tục xuất, nhập theo quy định. Tại các bến bãi, công tác đăng ký, kiểm chứng được thực hiện nghiêm ngặt, BĐBP đã kiểm tra, kiểm soát được 7.459 lượt tàu cá/38.240 lượt thuyền viên xuất, nhập bến, trong đó có 1.688 lượt tàu cá/9.969 lượt thuyền viên các tỉnh khác, việc đăng ký xuất, nhập bến thông qua hệ thống quản lý tàu cá của BĐBP đạt 100%. Cùng với đó, BĐBP thành phố đã theo dõi, giám sát 100% tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống giám sát tàu cá, nắm rõ và xử lý nghiêm từng trường hợp vi phạm quy định về mất kết nối VMS, quản lý, kiểm soát 100% tàu cá tỉnh, thành khác hoạt động trên địa bàn. Bên cạnh đó, việc thực hiện nghiêm truy xuất nguồn gốc thuỷ sản, bảo đảm không sai sót hồ sơ đạt được kết quả tích cực. Tại cảng cá Trần Đề và Bến cá Mỏ Ó, lực lượng BĐBP phối hợp với tổ IUU giám sát 100% tàu từ 15m trở lên khi bốc dỡ thuỷ sản, tất cả sản lượng khai thác được kiểm tra, lập hồ sơ chứng nhận - xác nhận đúng quy trình. Đây là khâu quan trọng bởi EC đánh giá truy xuất nguồn gốc, tiêu chí “cứng” trong quá trình gỡ “thẻ vàng”.
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song công tác đấu tranh phòng, chống khai thác IUU của đơn vị vẫn còn không ít thách thức: Một số chủ tàu cá vẫn cố tình vi phạm quy định như xoá biển số, lắp biển giả, vô hiệu hoá VMS, thậm chí gửi thiết bị này sang tàu khác để qua mắt cơ quan chức năng; một số ngư dân vì lợi nhuận trước mắt vẫn tìm cách móc nối ra vùng biển nước ngoài, sử dụng phương tiện khai thác tận diệt như kích điện, lưới cào đáy gây suy kiệt nguồn lợi biển; việc xử lý các hành vi vi phạm trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản của một số đơn vị chưa cương quyết; công tác tuyên truyền hiệu quả chưa cao… Nguyên nhân của những hạn chế trên là do: vùng biển quản lý của đơn vị rộng; ý thức, nhận thức của ngư dân trong phòng, chống khai thác IUU còn hạn chế; sự phối hợp giữa các ngành, các lực lượng trong quản lý, khai thác thủy sản chưa chặt chẽ, đồng bộ; trình độ năng lực của một bộ phận cán bộ chuyên trách còn hạn chế; trang bị, phương tiện phục vụ cho công tác tuần tra, kiểm soát của BĐBP chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao; công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số đơn vị chưa quyết liệt, một số văn bản chỉ đạo về chống khai thác IUU chưa được đơn vị cập nhật, quán triệt đầy đủ.
“Thời gian tới, tình trạng vi phạm khai thác IUU trên địa bàn thành phố tiếp tục diễn biến phức tạp, do đó để đạt được hiệu quả cao trong đấu tranh phòng, chống khai thác IUU, cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo, vào cuộc quyết liệt của cấp uỷ, chính quyền đại phương, các ban, ngành, lực lượng. Để làm được điều đó, BĐBP thành phố Cần Thơ cần triển khai đồng bộ các giải pháp, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ của cấp ủy, chỉ huy các cấp trong BĐBP thành phố, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, xác định phòng, chống khai thác IUU là một nhiệm vụ chính trị quan trọng của đơn vị.
Tăng cường tuyên truyền có chiều sâu, tiếp tục tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, trình độ năng lực cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là lực lượng chuyên trách và Nhân dân trên địa bàn nắm, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; kiên quyết ngăn chặn không để tàu cá của địa phương vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài.
Chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp và phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, lực lượng liên quan tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn, thiết lập đường dây nóng về khai thác IUU để mọi người dân có thể thông tin, phản ánh kịp thời; đa dạng hơn nữa các hình thức tuyên truyền và tổ chức cho ngư dân ký cam kết không khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Phối hợp với các lực lượng liên quan thường xuyên tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác hải sản trên vùng biển phụ trách; tổ chức các trạm kiểm soát Biên phòng đăng ký, kiểm chứng làm thủ tục xuất nhập bến tại các cửa sông, cửa lạch, cảng biển cho các tàu cá theo đúng quy định. Ngoài ra, đơn vị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc làm việc với Đoàn Thanh tra EC- một nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược, khẳng định quyết tâm của thành phố Cần Thơ và cả nước trong thực thi pháp luật thuỷ sản”, Đại tá Phạm Lê Xuân Bình cho biết thêm.
Bài, ảnh: Văn Long
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập79
- Hôm nay21,225
- Tháng 645,056
- Năm 1,439,957
- Tổng 19,349,526