Làm chủ không gian số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng – Trách nhiệm của đội ngũ cán bộ tuyên giáo trong kỷ nguyên phát triển mới
Vo Tan Vinh
2026-07-20T12:13:20-04:00
2026-07-20T12:13:20-04:00
http://btgdv.cantho.gov.vn/vi/news/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang/lam-chu-khong-gian-so-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-trach-nhiem-cua-doi-ngu-can-bo-tuyen-giao-trong-ky-nguyen-phat-trien-moi-4359.html
http://btgdv.cantho.gov.vn/uploads/news/2026_07/20-7-anhmanhinh.jpg
Trang thông tin điện tử Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ
http://btgdv.cantho.gov.vn/uploads/logo-tg-dv-2.png
Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Đây không chỉ là một giai đoạn phát triển mới về kinh tế, khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế, mà còn là thời kỳ đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy lãnh đạo, phương thức quản trị và năng lực làm chủ không gian số. Trong bối cảnh đó, công tác tư tưởng, lý luận và tuyên giáo tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Ứng dụng di động Tuyên giáo và Dân vận đóng vai trò nền tảng trong hệ sinh thái số, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đưa công tác tư tưởng, truyền thông đến gần với Nhân dân và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Ảnh minh họa: PV.
Để hiện thực hóa khát vọng lớn lao đó, chuyển đổi số được xác định là động lực then chốt. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, muốn phát triển nhanh và bền vững, đất nước phải chủ động nắm bắt thời cơ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội to lớn mà công nghệ mang lại, không gian mạng cũng đang trở thành địa bàn hoạt động ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, phản động và các đối tượng cơ hội chính trị. Đặc biệt, sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm thay đổi căn bản phương thức tạo lập, lan truyền và tác động của thông tin trên không gian mạng.
Nếu như trước đây, việc tạo ra một bài viết xuyên tạc, một hình ảnh hay một đoạn video giả mạo đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực và kỹ thuật, thì ngày nay AI có thể tạo ra hàng ngàn sản phẩm chỉ trong vài phút với mức độ chân thực rất cao. Những hình ảnh, video, giọng nói giả mạo (deepfake), các bài viết được AI tạo sinh đã và đang bị lợi dụng để xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bôi nhọ lãnh đạo, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; phát tán thông tin sai sự thật, gây hoang mang dư luận, làm xói mòn niềm tin xã hội. Điều đó cho thấy, không gian mạng đã trở thành mặt trận tư tưởng đặc biệt quan trọng, nơi cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng diễn ra quyết liệt, thường xuyên và không có giới hạn về thời gian, không gian.
Trước tính chất phức tạp và khó lường của mặt trận tư tưởng số, việc kiên định hệ tư tưởng và chủ động phòng ngự từ sớm, từ xa trở thành nhiệm vụ then chốt. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ “hệ trọng, sống còn” của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị. Kết luận số 89-KL/TW tiếp tục yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW trong tình hình mới; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền; chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; phát huy vai trò của báo chí, truyền thông và đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo trong việc định hướng thông tin, tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Những yêu cầu đó đặt ra một đòi hỏi mới, công tác tuyên giáo phải chuyển từ tư duy “ứng phó” sang tư duy “kiến tạo và dẫn dắt” trên không gian số. Trong môi trường truyền thông số, tốc độ lan truyền của tin giả thường nhanh hơn nhiều lần so với thông tin chính thống. Nếu công tác tuyên truyền chỉ dừng lại ở việc phản bác sau khi thông tin xấu độc đã lan rộng thì sẽ luôn ở thế bị động. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải xây dựng năng lực dự báo sớm, phát hiện sớm, cảnh báo sớm, định hướng sớm và xử lý sớm các vấn đề nảy sinh trên không gian mạng; chủ động tạo lập “dòng chảy thông tin tích cực” để dẫn dắt dư luận xã hội.
Để hiện thực hóa bước chuyển chiến lược sang tư duy “dẫn dắt”, năng lực và bản lĩnh của đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng chính là yếu tố then chốt của then chốt. Người cán bộ tuyên giáo hôm nay không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, lập trường tư tưởng kiên định và tinh thông nghiệp vụ, mà còn phải am hiểu công nghệ, có năng lực số, biết khai thác dữ liệu, phân tích xu hướng thông tin và sử dụng hiệu quả các công cụ AI phục vụ công tác chuyên môn. Muốn đấu tranh hiệu quả với AI bị lợi dụng để tạo tin giả thì trước hết phải biết làm chủ AI, biến công nghệ này thành công cụ hỗ trợ tuyên truyền, giáo dục, nắm bắt dư luận và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Cùng với việc làm chủ công nghệ, công tác tuyên giáo cần tập trung xây dựng “sức đề kháng thông tin” trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong thời đại số, mỗi người không chỉ là người tiếp nhận mà còn là người tạo lập và lan truyền thông tin. Do đó, nâng cao kỹ năng số, kỹ năng kiểm chứng thông tin và tư duy phản biện phải trở thành một nội dung quan trọng trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng. Mỗi cán bộ, đảng viên cần trở thành một “bộ lọc thông tin” có trách nhiệm; mỗi tổ chức đảng là một “pháo đài tư tưởng”; mỗi cơ quan báo chí là một “nguồn thông tin chủ lưu”; còn mỗi cán bộ tuyên giáo phải thực sự là chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng số, đủ năng lực dẫn dắt dư luận, lan tỏa giá trị tích cực và bảo vệ niềm tin của Nhân dân.
Đổi mới công tác tuyên giáo trong kỷ nguyên số không chỉ là đổi mới công cụ hay phương thức truyền thông, mà trước hết là đổi mới tư duy. Đó là tư duy lấy người dân làm trung tâm của hoạt động tuyên truyền; lấy tính thuyết phục, tính đối thoại và tính lan tỏa làm thước đo hiệu quả; lấy công nghệ để nâng cao chất lượng công tác tư tưởng nhưng tuyệt đối không để công nghệ thay thế bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và trách nhiệm của người cán bộ tuyên giáo. Bởi suy cho cùng, AI có thể tạo ra thông tin, nhưng không thể tạo ra niềm tin; công nghệ có thể hỗ trợ truyền thông, nhưng không thể thay thế vai trò lãnh đạo của Đảng và sức mạnh của công tác tư tưởng.
Trong hành trình đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác tuyên giáo càng phải khẳng định vai trò “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”, đồng thời phải tiên phong trên mặt trận số, chủ động chiếm lĩnh không gian mạng bằng thông tin tích cực, chính xác và nhân văn. Làm chủ không gian số không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số quốc gia mà còn là yêu cầu tất yếu để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững niềm tin của Nhân dân và tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Trong bối cảnh ấy, mỗi cán bộ tuyên giáo cần nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên mà còn là sứ mệnh của người cán bộ làm công tác tư tưởng trong thời đại mới. Khi đội ngũ tuyên giáo thực sự vững về chính trị, giỏi về công nghệ, tinh thông nghiệp vụ, nhạy bén trước dư luận và tiên phong trong chuyển đổi số, đó cũng là lúc trận địa tư tưởng của Đảng được củng cố vững chắc, góp phần tạo dựng niềm tin, khơi dậy khát vọng cống hiến và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa Việt Nam tự tin vươn lên trong kỷ nguyên phát triển mới.
Ths Nguyễn Khánh Duy