Dòng điện đồng hành cùng nông nghiệp
- Thứ sáu - 04/09/2026 02:32
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, chủ trương đầu tư hạ tầng lưới điện phục vụ các công trình thủy lợi, trạm bơm tưới tiêu nông nghiệp không chỉ bảo đảm nguồn điện cho sản xuất, “thau chua rửa mặn” mà còn góp phần giúp nông nghiệp chủ động hơn trước tình trạng triều cường, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.
Điện không trực tiếp tạo ra hạt lúa, nhưng góp phần tạo nên những điều kiện để hạt lúa được nảy mầm khi nông dân gieo trồng đúng thời vụ, được bảo vệ an toàn trước những biến động của thời tiết và được sản xuất với chi phí hợp lý hơn.
Hạ tầng điện bảo đảm vận hành trạm bơm thủy lợi và cống điều tiết.
Vai trò của nguồn điện trong sản xuất nông nghiệp
Với sản xuất nông nghiệp, chủ động nguồn nước là điều kiện quan trọng để bảo vệ mùa vụ. Tuy nhiên, để các hệ thống bơm tưới, tiêu thoát nước vận hành hiệu quả, phía sau đó cần một hệ thống điện đủ mạnh, ổn định và có khả năng đáp ứng trong những thời điểm nhu cầu tăng cao.
Tại TP Cần Thơ, hiện có 313 trạm bơm lớn, nhỏ, phục vụ cấp nước, phòng chống hạn, kiểm soát mặn và tiêu thoát nước. Khi triều cường dâng cao, mưa lớn gây ngập úng hay những đợt nắng nóng kéo dài làm gia tăng nhu cầu tưới tiêu, các công trình này trở thành “cánh tay nối dài” giúp người dân điều tiết nguồn nước, hạn chế tác động bất lợi đến cây trồng.
Để những “cánh tay” ấy hoạt động liên tục, ngành Điện giữ vai trò quan trọng từ đầu tư, nâng cấp lưới điện đến tổ chức vận hành. Công ty Điện lực thành phố Cần Thơ ưu tiên bảo đảm điện cho các phụ tải quan trọng như trạm bơm thủy lợi, hệ thống cấp nước, cống và cửa điều tiết; đồng thời tăng cường kiểm tra lưới điện, bố trí lực lượng trực vận hành 24/24 giờ, chuẩn bị vật tư dự phòng và ứng dụng vận hành trong giám sát, điều khiển từ xa (SCADA).
Điểm đáng chú ý là đầu tư điện cho nông nghiệp không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại, mà còn phải đi trước một bước so với sự phát triển của sản xuất. Khi diện tích sản xuất tập trung ngày càng lớn, cơ giới hóa phát triển và yêu cầu tưới tiêu chủ động tăng lên, hạ tầng điện cũng phải được nâng cấp tương ứng.
Năm 2025, TP Cần Thơ có 721.073 ha gieo trồng lúa, sản lượng đạt 4.655.771 tấn. Quy mô ấy cho thấy mỗi biến động về nguồn nước đều có thể tác động đến sản xuất trên diện rộng. Vì vậy, một hệ thống điện vận hành an toàn, liên tục cho các trạm bơm và công trình thủy lợi chính là một trong những điều kiện để giảm mức độ phụ thuộc của sản xuất vào diễn biến bất thường của thời tiết.
Từ yêu cầu thực tế đó, Công ty Điện lực thành phố Cần Thơ tiếp tục đầu tư, cải tạo lưới điện trung, hạ áp và 110kV; triển khai 50 công trình lưới điện phân phối, sửa chữa, cải tạo 60 công trình khác. Nhiều công trình 110kV tại Thốt Nốt, Bình Thủy, Long Hòa, Tân Phú Thạnh, Cờ Đỏ và tuyến Thốt Nốt - Thới Lai được nâng cấp, xây dựng, đưa vào vận hành. Riêng trạm biến áp 110/22kV Thốt Nốt được nâng công suất từ 2x40MVA lên 2x63MVA, tăng khả năng đáp ứng phụ tải khu vực.
Kiểm tra vận hành các Trạm bơm tại xã Thạnh Quới, thành phố Cần Thơ.
Hạ tầng điện tạo nền tảng cho nông nghiệp chủ động
Nếu trước đây điện phục vụ nông nghiệp chủ yếu được nhìn từ nhu cầu vận hành máy bơm, thì ngày nay vai trò ấy đã rộng hơn. Điện là hạ tầng nền để thủy lợi được cơ giới hóa, sản xuất được tổ chức tập trung và các giải pháp công nghệ từng bước được đưa vào đồng ruộng.
Khi thời tiết cực đoan trở thành một yếu tố phải tính đến trong mỗi mùa vụ, khả năng chủ động tưới, tiêu và kiểm soát nguồn nước càng có ý nghĩa. Một trạm bơm có thể giúp tiêu nước nhanh hơn khi ngập, đưa nước vào đồng ruộng khi hạn, hỗ trợ kiểm soát nguồn nước trong điều kiện xâm nhập mặn; nhưng để trạm bơm phát huy hiệu quả, nguồn điện phải được chuẩn bị tương xứng.
Đó cũng là lý do đầu tư lưới điện phục vụ nông nghiệp cần được nhìn nhận như một phần của đầu tư cho năng lực chống chịu của ngành Nông nghiệp. Điện ổn định giúp công trình thủy lợi vận hành chủ động; thủy lợi chủ động giúp người dân giảm rủi ro mùa vụ; còn sản xuất ổn định tạo điều kiện để nông nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị.
Từ những đường dây, trạm biến áp đến nguồn điện cấp cho từng trạm bơm giữa đồng ruộng, ngành Điện đang góp phần xây dựng một nền tảng hạ tầng ít được nhìn thấy nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với sản xuất.
Điện không thể ngăn triều cường, không thể làm thời tiết bớt cực đoan, nhưng một hệ thống điện được đầu tư đồng bộ và vận hành tin cậy sẽ giúp con người chủ động hơn trước những tác động của tự nhiên. Đó chính là giá trị sâu hơn của dòng điện đối với sản xuất nông nghiệp ở TP Cần Thơ hiện nay.
Tin, ảnh: An Duy