Tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng
- Thứ bảy - 18/07/2026 11:47
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Khẳng định của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” là nguyên tắc bảo đảm vai trò lãnh đạo xuyên suốt của Đảng. Trong thời kỳ đổi mới, dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác xây dựng Đảng về đạo đức vẫn còn những hạn chế. Kế thừa các nhiệm kỳ trước, Đại hội XIV tiếp tục coi đây là nền tảng cốt lõi để củng cố niềm tin của Nhân dân và nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong kỷ nguyên mới. Để đạt mục tiêu đó, Đại hội đề ra các giải pháp mạnh mẽ: tăng cường xây dựng đạo đức, phát huy vai trò nêu gương, và đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, nhằm ngăn chặn, đẩy lùi triệt để tình trạng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ cán bộ, đảng viên.
Yêu cầu tất yếu, khách quan của việc thực hiện công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong kỷ nguyên phát triển mới
Xây dựng Đảng về đạo đức là một trong những nội dung xuyên suốt, có ý nghĩa nền tảng trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngay từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ đạo đức cách mạng không chỉ là phẩm chất cần có mà còn là “cái gốc” của người cán bộ, đảng viên. Dù anh có giỏi như thế nào, có tài năng ra sao nếu không được dẫn dắt bởi đạo đức có thể bị lệch hướng, thậm chí trở thành lực cản đối với sự phát triển xã hội. Ngược lại, đạo đức trong sáng sẽ định hướng cho việc vận dụng tri thức và năng lực theo mục tiêu đúng đắn, vì lợi ích của Nhân dân và cộng đồng. Vì vậy, đạo đức không chỉ là tiêu chí đánh giá phẩm chất cá nhân mà còn là điều kiện bảo đảm cho tính chính danh và hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Trong Di chúc, Người căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân”1.
Bước vào thời kỳ đổi mới, quán triệt quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức luôn là nhiệm vụ then chốt hàng đầu được Đảng ta nhấn mạnh tại mỗi kỳ Đại hội. Tuy nhiên trước Đại hội XII, vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức chưa tách thành một nội dung riêng mà được lồng ghép, hàm chứa trong các mặt nội dung của công tác xây dựng Đảng. Cụ thể, tại Đại hội X của Đảng chỉ rõ: “Chú trọng trẻ hóa và nâng cao trình độ của đảng viên; lấy đạo đức làm gốc, đồng thời bồi dưỡng về kiến thức, trí tuệ, năng lực để làm tròn nhiệm vụ người lãnh đạo”2. Sang nhiệm kỳ Đại hội XI, Đảng ta thẳng thắn chỉ ra công tác xây dựng Đảng, trong đó có phương diện đạo đức, vẫn còn nhiều hạn chế. Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả một số người giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, đã xuất hiện biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống như phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, chạy theo danh lợi, tham nhũng, lãng phí… làm giảm hiệu quả lãnh đạo và giảm sút niềm tin của Nhân dân vào Đảng, chế độ. Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 4 của khóa XI đã ban hành các nghị quyết, kết luận về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong đó có đề cập đến vấn đề xây dựng đạo đức trong Đảng.
Đến Đại hội XII, cụm từ “xây dựng Đảng về đạo đức” chính thức được đưa vào Văn kiện và khẳng định mục tiêu: “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức”3. Đây là lần đầu tiên, Đảng ta xác định xây dựng Đảng về đạo đức là một nhiệm vụ có vị trí ngang tầm với xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Tiếp tục đến Đại hội XIII, Đảng ta nhấn mạnh: tập trung xây dựng về đạo đức4 là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng cùng với xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, tổ chức và cán bộ, đồng thời đây là nền tảng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; nêu cao tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên. Vì vậy, sự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của môi cán bộ, đảng viên là vô cùng quan trọng.
Đến nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, quan điểm xây dựng Đảng về đạo đức đã có những bước phát triển mới cả về nhận thức lý luận và yêu cầu thực tiễn, được thể hiện tập trung ở một số nội dung cơ bản như:
Thứ nhất, Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu “Nâng cao hơn nữa nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức trong cấp ủy các cấp, tổ chức Đảng, cán bộ, đảng viên”5. Như vậy, nâng cao nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức được đặt ra một cách toàn diện, không chỉ ở từng cán bộ, đảng viên mà ở cả cấp ủy, tổ chức Đảng, mang tính hệ thống, đồng bộ trong toàn Đảng.
Thứ hai, kế thừa và phát triển quan điểm của Đại hội XIII của Đảng về xây dựng chuẩn mưc đạo đức, Đại hội XIV của Đảng đã cụ thể hóa hơn khi xác định “Thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ, cần, kệm, liêm, chính, chí công vô tư; đề cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp”6. Đây là cơ sở để mỗi cán bộ, đảng viên tự tu dưỡng, rèn luyện, điều chỉnh hành vi theo những chuẩn mực đạo đức cần có để nâng cao đạo đức cách mạng, nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng Đảng về đạo đức đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
Thứ ba, cũng trên cơ sở kế thừa quan điểm Đại hội XIII của Đảng về yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, vững vàng trước khó khăn, thử thách, không bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thấy rõ và thực hiện bổn phận, trách nhiệm của mình7, Đại hội XIV của Đảng đã mở rộng và cụ thể hóa hơn khi gắn xây dựng đạo đức với trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân và giữ gìn danh dự của người cán bộ, đảng viên8.
Những nội dung trên thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng ta trong xây dựng hệ thống chính trị thật sự liêm chính, gần dân, trọng dân và vì Nhân dân phục vụ, đồng thời cũng làm nổi bật thêm tính bền vững của đạo đức cách mạng trong kỷ nguyên phát triển mới.
Thực trạng công tác xây dựng Đảng về đạo đức hiện nay
Trong thời gian qua, công tác xây dựng Đảng về đạo đức đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã chỉ rõ: “Công tác giáo dục lý luận, bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, truyền thống cách mạng đối với đảng viên, cản bộ có những chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp”9; đặc biệt “Cấp ủy các cấp quan tâm, coi trọng việc xây dựng và phát huy tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và rèn luyện cách mạng, đạo đức nghề nghiệp, đạo đức công vụ trong công tác hằng ngày, gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”10; cùng với đó “Hoạt động giám sát thực hiện tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên có đổi mới, nhất là phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát”11. Nhờ đó, đa số đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng, chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn phẩm chất đạo đức tốt, đồng thời phát huy tốt tinh thần trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân, gương mẫu trong công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giữ gìn đoàn kết nội bộ và tích cực tham gia các hoạt động giữ mối quan hệ mật thiết với Nhân dân nơi cự trú12... Những kết quả trên góp phần nâng tầm và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thẳng thắn nhìn nhận, công tác xây dựng Đảng về đạo đức vẫn còn một số hạn chế, bất cập. “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không gương mẫu, có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, không dám làm, không dám đổi mới sáng tạo, phai nhạt lý tưởng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật đảng, vi phạm những điều đảng viên không được làm, vi phạm pháp luật”13; tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, cá nhân chủ nghĩa, cơ hội, thực dụng, tiêu cực, nói không đi đôi với làm, nói một đằng, làm một nẻo còn diễn biến phức tạp; một số cán bộ vi phạm đến mức phải kỷ luật, xử lý hình sự, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cao, làm giảm sút niềm tin của Nhân dân với cán bộ14. Những hạn chế nêu trên có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân chủ quan là chủ yếu: ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa cao; công tác quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ, đảng viên có lúc có nơi còn buông lỏng; việc phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân ở một số nơi còn hạn chế.
Vì vậy, xây dựng Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh” đòi hỏi cần phải thực hiện đồng bộ một số giải pháp định hướng nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng Đảng về đạo đức, qua đó nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh đất nước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.
Xây dựng Đảng về đạo đức là một trong những nội dung xuyên suốt, có ý nghĩa nền tảng trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngay từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ đạo đức cách mạng không chỉ là phẩm chất cần có mà còn là “cái gốc” của người cán bộ, đảng viên. Dù anh có giỏi như thế nào, có tài năng ra sao nếu không được dẫn dắt bởi đạo đức có thể bị lệch hướng, thậm chí trở thành lực cản đối với sự phát triển xã hội. Ngược lại, đạo đức trong sáng sẽ định hướng cho việc vận dụng tri thức và năng lực theo mục tiêu đúng đắn, vì lợi ích của Nhân dân và cộng đồng. Vì vậy, đạo đức không chỉ là tiêu chí đánh giá phẩm chất cá nhân mà còn là điều kiện bảo đảm cho tính chính danh và hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Trong Di chúc, Người căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân”1.
Bước vào thời kỳ đổi mới, quán triệt quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức luôn là nhiệm vụ then chốt hàng đầu được Đảng ta nhấn mạnh tại mỗi kỳ Đại hội. Tuy nhiên trước Đại hội XII, vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức chưa tách thành một nội dung riêng mà được lồng ghép, hàm chứa trong các mặt nội dung của công tác xây dựng Đảng. Cụ thể, tại Đại hội X của Đảng chỉ rõ: “Chú trọng trẻ hóa và nâng cao trình độ của đảng viên; lấy đạo đức làm gốc, đồng thời bồi dưỡng về kiến thức, trí tuệ, năng lực để làm tròn nhiệm vụ người lãnh đạo”2. Sang nhiệm kỳ Đại hội XI, Đảng ta thẳng thắn chỉ ra công tác xây dựng Đảng, trong đó có phương diện đạo đức, vẫn còn nhiều hạn chế. Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả một số người giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, đã xuất hiện biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống như phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, chạy theo danh lợi, tham nhũng, lãng phí… làm giảm hiệu quả lãnh đạo và giảm sút niềm tin của Nhân dân vào Đảng, chế độ. Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 4 của khóa XI đã ban hành các nghị quyết, kết luận về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong đó có đề cập đến vấn đề xây dựng đạo đức trong Đảng.
Đến Đại hội XII, cụm từ “xây dựng Đảng về đạo đức” chính thức được đưa vào Văn kiện và khẳng định mục tiêu: “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức”3. Đây là lần đầu tiên, Đảng ta xác định xây dựng Đảng về đạo đức là một nhiệm vụ có vị trí ngang tầm với xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Tiếp tục đến Đại hội XIII, Đảng ta nhấn mạnh: tập trung xây dựng về đạo đức4 là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng cùng với xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, tổ chức và cán bộ, đồng thời đây là nền tảng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; nêu cao tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên. Vì vậy, sự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của môi cán bộ, đảng viên là vô cùng quan trọng.
Đến nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, quan điểm xây dựng Đảng về đạo đức đã có những bước phát triển mới cả về nhận thức lý luận và yêu cầu thực tiễn, được thể hiện tập trung ở một số nội dung cơ bản như:
Thứ nhất, Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu “Nâng cao hơn nữa nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức trong cấp ủy các cấp, tổ chức Đảng, cán bộ, đảng viên”5. Như vậy, nâng cao nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức được đặt ra một cách toàn diện, không chỉ ở từng cán bộ, đảng viên mà ở cả cấp ủy, tổ chức Đảng, mang tính hệ thống, đồng bộ trong toàn Đảng.
Thứ hai, kế thừa và phát triển quan điểm của Đại hội XIII của Đảng về xây dựng chuẩn mưc đạo đức, Đại hội XIV của Đảng đã cụ thể hóa hơn khi xác định “Thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ, cần, kệm, liêm, chính, chí công vô tư; đề cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp”6. Đây là cơ sở để mỗi cán bộ, đảng viên tự tu dưỡng, rèn luyện, điều chỉnh hành vi theo những chuẩn mực đạo đức cần có để nâng cao đạo đức cách mạng, nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng Đảng về đạo đức đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
Thứ ba, cũng trên cơ sở kế thừa quan điểm Đại hội XIII của Đảng về yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, vững vàng trước khó khăn, thử thách, không bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thấy rõ và thực hiện bổn phận, trách nhiệm của mình7, Đại hội XIV của Đảng đã mở rộng và cụ thể hóa hơn khi gắn xây dựng đạo đức với trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân và giữ gìn danh dự của người cán bộ, đảng viên8.
Những nội dung trên thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng ta trong xây dựng hệ thống chính trị thật sự liêm chính, gần dân, trọng dân và vì Nhân dân phục vụ, đồng thời cũng làm nổi bật thêm tính bền vững của đạo đức cách mạng trong kỷ nguyên phát triển mới.
Thực trạng công tác xây dựng Đảng về đạo đức hiện nay
Trong thời gian qua, công tác xây dựng Đảng về đạo đức đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã chỉ rõ: “Công tác giáo dục lý luận, bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, truyền thống cách mạng đối với đảng viên, cản bộ có những chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp”9; đặc biệt “Cấp ủy các cấp quan tâm, coi trọng việc xây dựng và phát huy tinh thần nêu gương của cán bộ, đảng viên trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và rèn luyện cách mạng, đạo đức nghề nghiệp, đạo đức công vụ trong công tác hằng ngày, gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”10; cùng với đó “Hoạt động giám sát thực hiện tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên có đổi mới, nhất là phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát”11. Nhờ đó, đa số đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng, chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn phẩm chất đạo đức tốt, đồng thời phát huy tốt tinh thần trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân, gương mẫu trong công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giữ gìn đoàn kết nội bộ và tích cực tham gia các hoạt động giữ mối quan hệ mật thiết với Nhân dân nơi cự trú12... Những kết quả trên góp phần nâng tầm và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thẳng thắn nhìn nhận, công tác xây dựng Đảng về đạo đức vẫn còn một số hạn chế, bất cập. “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không gương mẫu, có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, không dám làm, không dám đổi mới sáng tạo, phai nhạt lý tưởng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật đảng, vi phạm những điều đảng viên không được làm, vi phạm pháp luật”13; tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, cá nhân chủ nghĩa, cơ hội, thực dụng, tiêu cực, nói không đi đôi với làm, nói một đằng, làm một nẻo còn diễn biến phức tạp; một số cán bộ vi phạm đến mức phải kỷ luật, xử lý hình sự, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cao, làm giảm sút niềm tin của Nhân dân với cán bộ14. Những hạn chế nêu trên có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân chủ quan là chủ yếu: ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa cao; công tác quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ, đảng viên có lúc có nơi còn buông lỏng; việc phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân ở một số nơi còn hạn chế.
Vì vậy, xây dựng Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh” đòi hỏi cần phải thực hiện đồng bộ một số giải pháp định hướng nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng Đảng về đạo đức, qua đó nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng đáp ứng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh đất nước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.
Giải pháp tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng
Một là, nâng cao hơn nữa nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy các cấp, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng về đạo đức15. Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, giữ vai trò định hướng đối với toàn bộ công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy nhận thức đầy đủ, quan tâm lãnh đạo sâu sát, ở đó công tác xây dựng Đảng về đạo đức đạt hiệu quả rõ nét; ngược lại, nơi nào còn xem nhẹ giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng thì dễ phát sinh biểu hiện suy thoái, mất đoàn kết nội bộ, giảm sút niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, với cán bộ. Vì vậy, các cấp ủy đảng cần tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về vai trò nền tảng của đạo đức trong xây dựng Đảng, xem đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài; xác định xây dựng Đảng về đạo đức không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan hay tổ chức nào mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của mỗi cán bộ, đảng viên. Trong đó, phải coi trọng việc xây dựng Đảng về đạo đức cách mạng là “gốc” của người cán bộ, đảng viên, là nền tảng để nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước. Việc nâng cao nhận thức không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà phải được chuyển hóa thành trách nhiệm chính trị cụ thể của từng cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu và từng cán bộ, đảng viên. Theo đó, nội dung xây dựng Đảng về đạo đức cần được lồng ghép chặt chẽ trong mọi hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo gắn với công tác đánh giá cán bộ, đảng viên. Khi nhận thức được nâng cao, công tác tổ chức thực hiện sẽ thống nhất, đồng bộ và hiệu quả hơn, tránh tình trạng hình thức, chiếu lệ qua loa.Bottom of Form
Hai là, đổi mới nội dung, phương thức giáo dục, rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên từ đó trực tiếp nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng về đạo đức. Nội dung giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên phải theo hướng toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm. Tức là không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt lý luận, chuẩn mực đạo đức chung chung mà phải gắn với yêu cầu thực tiễn công tác, chức trách, nhiệm vụ của từng cán bộ, đảng viên. Trong đó, cần quan tâm đến giáo dục lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, ý thức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, chú trọng lấy thực tiễn để giáo dục, lấy hành động để rèn luyện, lấy kết quả phục vụ Nhân dân làm thước đo phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên. Đồng thời, khuyến khích cán bộ, đảng viên phải tự học, tự rèn luyện và tự đánh giá, coi đây là yếu tố cốt lõi hình thành đạo đức bền vững. Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả giáo dục và rèn luyện đạo đức cách mạng, cần đa dạng hóa hình thức truyền thông trên nền tảng số nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và tính tương tác đối với cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trẻ.
Ba là, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên nhất là người đứng đầu. “Cán bộ, đảng viên giữ chức vụ càng cao càng phải gương mẫu, nêu gương”16. Thực tế cho thấy, lời nói đi đôi với việc làm, sự gương mẫu của người lãnh đạo có giá trị giáo dục trực tiếp và hiệu quả hơn nhiều so với tuyên truyền lý thuyết. Người đứng đầu phải thật sự là trung tâm đoàn kết, là tấm gương về sự liêm chính, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Việc nêu gương cần được cụ thể hóa bằng các quy định rõ ràng và có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Khi người đứng đầu thực sự gương mẫu sẽ tạo sức lan tỏa tích cực, góp phần nâng cao đạo đức của cán bộ, đảng viên nói chung trong công tác xấy dựng Đảng về đạo đức, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, với chế độ. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải thật sự là tấm gương về bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm, gương mẫu, tiên phong, phong cách làm việc khoa học, gần dân, trọng dân và hết lòng phục vụ Nhân dân.
Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng. Kiểm tra, giám sát là công cụ quan trọng để phòng ngừa sai phạm và giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, đồng thời bảo đảm việc tu dưỡng, rèn luyện, thực hiện các chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên nghiêm túc, có hiệu quả. Vì vậy, cần nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát trong Đảng theo hướng chủ động, kịp thời, công khai, minh bạch; tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng. Thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên có hành vi vi phạm pháp luật, các trường hợp suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, bất kể người đó giữ chức vụ nào. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và Nhân dân, từ đó góp phần quan trọng vào nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng về đạo đức.
Năm là, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” trong xây dựng Đảng về đạo đức. Trước hết, cần tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và ý thức phục vụ Nhân dân. Việc “xây” phải được thực hiện đồng bộ từ nhận thức, tư tưởng đến hành động thực tiễn. Theo đó, mỗi cán bộ, đảng viên cần thường xuyên “tự soi”, “tự sửa”, xem việc giữ gìn phẩm chất đạo đức là trách nhiệm chính trị và danh dự của bản thân. Song song đó, cần kiên quyết “chống” lại các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, đấu tranh ngăn chặn chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, quan liêu, tham nhũng, lãng phí… không có vùng cấm, không có ngoại lệ nhằm tạo tính răn đe, phòng ngừa sai phạm và giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong Đảng. Trong quá trình kết hợp giữa “xây” và “chống”, cần chú trọng lấy cái tích cực đẩy lùi cái tiêu cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, đồng thời biểu dương và nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương cán bộ, đảng viên tận tụy, trách nhiệm để tạo động lực tích cực, lan tỏa sâu rộng việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên. Sự kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” sẽ góp phần xây dựng Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh”, củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Như vậy, xây dựng Đảng về đạo đức theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, quyết định sự trong sạch, vững mạnh, năng lực cầm quyền, lãnh đạo của Đảng và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh mới, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi phải được thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ và hiệu quả. Muốn vậy, mỗi tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên cần không ngừng tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, đề cao trách nhiệm nêu gương, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp có biểu hiện vi phạm pháp luật và suy thoái. Đây không chỉ là yêu cầu của công tác xây dựng Đảng mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tạo động lực đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên phát triển mới.
ThS. Bùi Thị Vân Anh
----------------------------
1 Hồ Chí Minh: Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2014, tr.38-39.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. Chính trị quốc gia, H.2006, tr.133
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2016, tr.202.
4 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.183.
5 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
6 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
7 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.184.
8 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
9 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.153.
10 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.153-154.
11 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.154.
12 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.158.
[1]3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.68.
14 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.165-166.
15 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
16 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
1 Hồ Chí Minh: Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nxb. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2014, tr.38-39.
2 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. Chính trị quốc gia, H.2006, tr.133
3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2016, tr.202.
4 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.183.
5 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
6 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
7 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.184.
8 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
9 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.153.
10 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.153-154.
11 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.154.
12 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.158.
[1]3 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.68.
14 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.165-166.
15 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.
16 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.132.