Cần Thơ: 05 năm thực hiện Chỉ thị 07-CT/TW và hành trình hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS trước năm 2030
Chia sẻ
Chia sẻSau 05 năm thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 06/7/2021 của Ban Bí thư về tăng cường lãnh đạo công tác phòng, chống HIV/AIDS tiến tới chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam trước năm 2030, thành phố Cần Thơ đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, đặc biệt là sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức của cộng đồng và sự giảm mạnh số ca tử vong do AIDS.
Những con số ấn tượng
Tính đến cuối năm 2025, thành phố Cần Thơ ghi nhận số người nhiễm HIV lũy tích là 15.986 người, trong đó có 10.802 người còn sống. Một dấu ấn quan trọng trong giai đoạn 2021 - 2025 là sự giảm mạnh mẽ của số ca tử vong do AIDS, từ 141 ca (năm 2021) xuống chỉ còn 45 ca vào năm 2025. (1) Những kết quả này khẳng định sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị thành phố Cần Thơ trong việc bảo vệ sức khỏe Nhân dân, tiến tới mục tiêu “Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Điều này cho thấy hiệu quả vượt trội trong công tác quản lý và điều trị bệnh nhân tại các cơ sở y tế. Cụ thể, với một số kết quả nổi bật sau:
Một là, sự chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, các ban, ngành và đoàn thể. Các cấp ủy, tổ chức đảng đã quán triệt, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng, chống HIV/AIDS; nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh kiểm tra việc tổ chức thực hiện công tác phòng, chống HIV/AIDS từ tuyến thành phố đến tuyến cơ sở. Từ đó, xác định công tác phòng, chống HIV/AIDS là một nội dung trong chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị; là một tiêu chí để đánh giá hoạt động của tổ chức đảng, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng tổ dân phố, ấp, khu vực, gia đình văn hóa; xác định đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để giảm số người mới nhiễm HIV và tử vong liên quan AIDS… nhằm giảm tối đa tác động của dịch HIV/AIDS đến sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh trật tự trên địa bàn; phấn đấu chấm dứt dịch AIDS trên địa bàn toàn thành phố vào năm 2030.
Hai là, thành tựu y tế, duy trì tỷ lệ lây truyền mẹ sang con ở mức 0%. Thành phố đã đạt được một kỳ tích về mặt y tế công cộng khi duy trì thành công tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con ở mức 0% liên tục trong suốt 5 năm (2021 - 2025); tiếp cận sớm, với 100% phụ nữ mang thai nhiễm HIV được tiếp cận dịch vụ điều trị ARV sớm và các biện pháp dự phòng cho trẻ sơ sinh; độ bao phủ xét nghiệm, theo đó, dịch vụ xét nghiệm HIV miễn phí hoặc thanh toán qua Bảo hiểm y tế (BHYT) được triển khai tại 100% xã, phường, đảm bảo phụ nữ mang thai được tầm soát và bảo vệ kịp thời.
Ba là, đột phá trong các mục tiêu chiến lược 95-95-95, Cần Thơ không chỉ bám sát mà còn vượt chỉ tiêu ở hai cột mốc quan trọng nhất của mục tiêu 95-95-95, đặt nền móng vững chắc để chấm dứt dịch bệnh AIDS trước năm 2030: Đến nay, mục tiêu 95% người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm bản thân, đạt 98% (vượt chỉ tiêu); mục tiêu 95% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị ARV, đạt tỷ lệ 84% (cần phấn đấu để đạt được mục tiêu này vào năm 2030); mục tiêu 95% người nhiễm HIV điều trị ARV có tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế đạt 98,9% (vượt chỉ tiêu). (2)
Bốn là, nền tảng bền vững từ BHYT và công nghệ. Sự thành công của các con số trên không thể tách rời khỏi các chính sách hỗ trợ tài chính và ứng dụng khoa học: BHYT, có 100% người nhiễm HIV có địa chỉ tại Cần Thơ được cấp thẻ BHYT miễn phí. Tỷ lệ người điều trị ARV có thẻ BHYT đạt 98,9%(3), giúp việc điều trị luôn được duy trì liên tục và bền vững. Thành phố đã thực hiện số hóa quản lý với việc ứng dụng phần mềm HIV INFO trong giám sát ca bệnh đến tận cấp xã, phường và phần mềm HMED để quản lý bệnh nhân điều trị ARV, giúp theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.
Thách thức từ xu hướng “trẻ hóa” đối tượng nhiễm HIV
Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, thành phố còn những thách thức mới, đó là:
Khi dịch bệnh đang chuyển dịch mạnh sang lây truyền qua đường tình dục (chiếm từ 94,8% đến 97%). Đây là thách thức lớn vì hành vi quan hệ tình dục thường mang tính cá nhân, kín đáo và khó can thiệp hơn so với các con đường lây nhiễm truyền thống khác. Tâm điểm của dịch hiện nay, là nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) chiếm trên 50% số ca nhiễm mới được phát hiện(4). Đáng lưu ý, xu hướng gia tăng mạnh mẽ trong nhóm này đang trở thành thách thức lớn nhất đối với mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS ở thành phố.
Xu hướng trẻ hóa đối tượng nhiễm HIV tại Cần Thơ đang trở thành một thách thức lớn, với các nhóm đối tượng như: Đối tượng học sinh, sinh viên và công nhân trẻ, do Cần Thơ là trung tâm kinh tế, giáo dục của vùng Đồng bằng sông Cửu Long nên tập trung lượng lớn sinh viên và lao động nhập cư trẻ tuổi. Đây là nhóm có sự năng động về xã hội nhưng lại thiếu kinh nghiệm bảo vệ sức khỏe hoặc dễ bị lôi kéo vào các hành vi nguy cơ.
Tác động tiêu cực từ chất kích thích (Chemsex), việc sử dụng chất kích thích trong quan hệ tình dục của giới trẻ đang gia tăng. Điều này trực tiếp dẫn đến các hành vi quan hệ tình dục không an toàn, gây khó khăn cực lớn cho công tác kiểm soát và dự phòng.
Khó khăn trong quản lý và tiếp cận: Quy mô dân số và địa bàn rộng, nhất là từ sau hợp nhất, thành phố có quy mô trên 4,1 triệu người với địa bàn rộng lớn, gây trở ngại cho việc theo dõi điều trị liên tục và can thiệp dự phòng. Rào cản tâm lý, xu hướng trẻ hóa và nhóm MSM đòi hỏi các phương pháp tiếp cận mới, linh hoạt hơn vì các cách tiếp cận truyền thống có thể không còn phù hợp hoặc khó chạm tới được những đối tượng muốn bảo mật thông tin cá nhân cao.
Giải pháp ứng phó trọng tâm thời gian tới
Để thực hiện lộ trình hướng tới mục tiêu phấn đấu chấm dứt dịch AIDS năm 2030, thành phố cần triển khai đồng bộ một số giải pháp trọng tâm sau:
Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo và quản lý Nhà nước. Cấp ủy, chính quyền các cấp phải trực tiếp chỉ đạo, xem công tác phòng, chống HIV/AIDS là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; lấy hiệu quả công tác này làm tiêu chí đánh giá thi đua, phân loại tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên; đẩy mạnh kiểm tra, giám sát từ thành phố đến cơ sở; phối hợp đồng bộ giữa phòng chống HIV với phòng chống ma túy, mại dâm.
Thứ hai, đổi mới truyền thông và giáo dục nhận thức bằng việc ứng dụng công nghệ số và mạng xã hội để tiếp cận hiệu quả nhóm trẻ và nhóm nguy cơ cao; lồng ghép tuyên truyền vào các phong trào văn hóa, nông thôn mới nhằm xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử; kịp thời biểu dương các mô hình, cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng.
Thứ ba, hoàn thiện cơ chế, chính sách và đảm bảo tài chính như xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi để tư nhân và các tổ chức xã hội tham gia cung cấp dịch vụ; ưu tiên ngân sách địa phương, mở rộng chi trả qua BHYT để thay thế nguồn viện trợ quốc tế; đảm bảo cung ứng đầy đủ thuốc (ARV, PrEP), vật tư y tế và thực hiện tốt chính sách trợ cấp cho đối tượng yếu thế.
Thứ tư, triển khai linh hoạt các giải pháp chuyên môn theo hướng can thiệp, mở rộng điều trị dự phòng PrEP và các mô hình cai nghiện ma túy tại cơ sở; đa dạng hóa hình thức tư vấn, xét nghiệm tại cơ sở y tế và tự xét nghiệm tại cộng đồng; phân cấp điều trị về y tế cơ sở; huy động y tế tư nhân tham gia điều trị ARV; ứng dụng chuyển đổi số để dự báo dịch và kết nối liên thông các dịch vụ từ dự phòng đến điều trị.
Thứ năm, kiện toàn tổ chức và nguồn nhân lực thông qua phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo các cấp và phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, đặc biệt là đội ngũ người có uy tín tại địa phương; quản lý chặt chẽ nhóm nguy cơ cao (ma túy, mại dâm); tăng cường tập huấn chuyên môn và có chính sách đãi ngộ thỏa đáng cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống HIV/AIDS từ thành phố đến cơ sở.
Nguyễn Ngọc Quy
thông tin chỉ đạo
Lịch làm việc
Liên kết
Thống kê truy cập
- Đang truy cập111
- Hôm nay25,002
- Tháng 447,622
- Năm 4,402,279
- Tổng 22,311,848